Page 149 - Demo

147e pamundur: zhdukën peshën e mureve.Katedralet madhështore pushtuan gati gjithë qytetet kryesore. Dallohet ndër to ajo e Notre Dame në Paris, ngritur mes viteve 1163-1220. Kisha më e rëndësishme e Parisit është e zhvilluar e gjitha në gjatësi, ndërsa navatat e saj barazojnë atë kryesore. Nga brenda dekoret e saj kanë elemente klasike gotike të shumëfishuara në përmasa, duke krijuar nëpërmjet dritës, një efekt të pashoq harmonie të hapësirës. Nga jashtë “fytyra” e saj është e ndarë në tri pjesë kryesore horizontale, ndërsa dekoret skulpturore arrijnë t'i japin dhe më shumë harmoni elementeve të së tërës.Katedrale gotike të tjera të famshme u ngritën në qytetet si Amies e Reims, në Gjermani dallohet katedralja e Kolonies e nisur në vitin 1250, në Firencë në katedralen e Santa Maria del Fiore, ajo e Duomos së Pizës, ajo e Orvietos dhe ajo më e madhja e Milanos.Skulptura gotikeSkulptura gotike më shumë mund të shihet si një element dekorativ i pamjeve ballore të katedraleve të shumta që u ndërtuan në ato vite. Në shumicën e rasteve ato ideoheshin nga vetë arkitektët si pjesë integruese e planit të përgjithshëm arkitektonik. Të vendosura nën një rregull të ri ato janë pozicionuar nën korniza, apo mbi shtyllat mbajtëse të harkatave. Gjatë klasicizmit gotik ato shquhen për një trajtim më lakonik, shkëputje totale nga sfondi dhe për butësinë e tipareve të personazheve. Të gjitha këto tipare dallohen qartë akoma edhe sot në katedralen e Reimsit, apo në realizimet në Toskanë të Nikola Pisanos. Piktura gotikePiktura gotike gjeti shprehjen e saj më të mirë në realizimet e vetratave shumëngjyrëshe të katedraleve, apo në kodikët e kohës, ndërsa në Itali do të vinte një brez i ri artistësh që do të ndryshonte të gjithë rrugëtimin e artit perëndimor. Ky ndryshim fillon me Çimabuen (Cimabuen), më pas ndiqet nga Duçio di Buoninsenja (Duccio di Buoninsegna), për të arritur majat me Xhoton (Giotto). Çimabue, si ndjekës i mënyrës greke, arriti të transmetonte më artin e tij madhështinë e figurës që ishte harruar prej kohësh. Duçio i çoi përpara përpjekjet e tij për një kërkim të ri të figurës, për të dalë përfundimisht nga skemat kompozicionale të përsëritura. Arritjet e dy mjeshtërve në pikturë do të tejkaloheshin përfundimisht nga talenti i Xhotos, artisti më ndikues i shekullit të tij, kërkimet e të cilit për një art më realist, do t’i hapnin një rrugë të re artit perëndimor. Fig. 5. Katedralja Notre Dame, 1163-1220, Paris, pamje anësoreFig. 6. Katedralja e Kolonjës, Gjermani Fig. 7. Fasada e Dumos në PizaFig. 8. Statuja nga fasada e katedrales së Reimsit Fig. 9. Nikola Pisano, \