Page 16 - Demo
P. 16
14CILËSITË ESTETIKE DHE TEORITË E ARTIT Çdo teori arti është e lidhur me një cilësi estetike. Fig. 1. Zhan Baptis Simeon Shardin (Jean Baptiste Siméon Chardin) (1699-1779), “Kupa prej argjendi”, 1769, vaj në kanavacëImitacionalizmi dhe saktësia e përshkrimit MËSIMI 3CILËSITË ESTETIKE DHE TEORITË E ARTITESTETIKAEstetika është një degë e filozofisë që merret me natyrën dhe vlerat e artit. Në të shkuarën, bukuria fizike, ishte i vetmi kriter për gjykimin e cilësisë së tij. Në ditët e sotme gjykimi bëhet duke u mbështetur në një sërë kriteresh dhe në vend që një vepër arti e mirë të quhet “e bukur”, ajo quhet “e suksesshme”. Disa vepra të suksesshme arti mund të mos “duken bukur”, por ato janë shumë mirë të organizuara dhe krijojnë emocione të forta te shikuesi. Artisti përqendrohet në bukurinë e objekteve të përditshme që na rrethojnë. Subjekti përfshin disa objekte të thjeshta kuzhine të paraqitura me shumë vërtetësi, jo vetëm në paraqitjen e tyre fizike, por edhe në lidhjen e natyrshme që krijojnë me njëri-tjetrin. Disa kritikë mendojnë se gjëja më e rëndësishme rreth një vepre arti është paraqitja realiste e subjektit. Sipas tyre, një vepër është e suksesshme, kur i kujton shikuesit botën reale. Ata që kanë një këndvështrim të tillë ndaj veprës së artit, imitojnë realitetin dhe nëse ajo duket realiste është e suksesshme. Kjo teori quhet imitacionalizëm (fig.1).Formalizmi dhe cilësitë artistikeKritikë të tjerë mendojnë se cilësitë artistike ose mënyra e organizimit të veprës së artit, është vendimtare për suksesin e saj. Ata mendojnë se pjesa më e rëndësishme në një vepër është organizimi me sukses i elementeve dhe i parimeve të artit. Sipas tyre një organizim i suksesshëm varet nga aftësia e artistit në kombinimin e ngjyrave, të vlerave, të vijave, të teksturave, të formave dhe të marrëdhënieve midis hapësirave të përdorura në vepër. Vepra e artit, në të cilën elementet janë përdorur në mënyrë të suksesshme ka unitet. Kjo teori është quajtur formalizëm (fig. 2).

