Page 17 - Demo

15Tema 3 Tema 1 Materia, vetitë dhe shndërrimetNë disa shkëmbinj, ka minerale të cilat përmbajnë metale, si: hekuri, alumini, kromi, bakri etj. Shkëmbinjtë që përmbajnë minerale quhen xehe. Vendi ku nxirren xehet quhet xeheror ose minierë. Njerëzit që nxjerrin xehen quhen xehetarë ose minatorë. Prej xeheve përftohen metale, si: hekuri, alumini, plumbi, bakri etj.Mineralet në vendin tonëKosova ka pasuri të shumta natyrore. Ato janë të shumëllojshme në sasi dhe cilësi. Minierat kryesore, të cilat gjenden në territorin e Kosovës janë: minierat e Plumb-Zinkut të kompleksit “Trepça” në Mitrovicë, si dhe minierat e Artanës, të Hajvalisë, Kishnicës dhe Badovcit. Në këto miniera nxirren mineralet e plumbit, zinkut, argjendit dhe arit etj. Kosova është e pasur edhe me jometale si: argjila, kuarc betoni etj.Argjila në Kosovë është gjerësisht e përhapur. Dikur, në shumë qendra të Kosovës ekzistonin fabrika për prodhimin e tullave dhe tjegullave. Vendi ynë është i pasur edhe me materiale ndërtimi të cilësisë së lartë si: granitet, gëlqeroret dhe mermerët. Guri dekorativ, guri gëlqeror, mermeri i gjelbër gjenden kryesisht në krahinën e Deçanit dhe të Pejës.a. Plotëso fjalitë e mëposhtme: quhen xehe.quhen xeherorë.quhen xehetarë.b. Cilat janë minierat më të rëndësishme në Kosovë?Cilat karakteristika përdoren për të dalluar mineralet? Rendit disa prej tyre.12Lexo, mendo dhe përgjigju Zbato njohuritë