Page 57 - Demo

Cilësia e ujitUji është një substancë që zë 75% të rruzullit tokësor.Të gjitha gjallesat kanë nevojë për ujë, që nga njëqelizorët e deri te njeriu. Uji ndodhet në përbërje tëqelizave bimore e shtazore. Ai i mban të hidratuara qelizat dhe ndikon në tretjen e substancave ushqyese. Me anë të ujit nxjerrim jashtë lëndët e panevojshme (te njeriu, me anë të djersës dhe urinës). Te bimët, uji luan rolin kryesor në transportin e lëndëve të ndryshme nga rrënja te gjethet dhe anasjelltas. Ujërat e ndotura janë të dëmshme për të gjithë organizmat e gjallë. Diskutoni rreth ujërave industriale që derdhen në lumenj, liqene, dete dhe që rrezikojnë jetën e gjallesave ujore.Cilësia e ajritAjri është përzierje gazesh, azot + oksigjen + dioksid karboni + gaze të tjera. Ai luan një rol të rëndësishëm në frymëmarrjen e gjallesave. Oksigjeni i ajrit ndihmon në proceset e “djegies” së substancave në qelizat e gjallesave.Ai mund të jetë i pastër, domethënë i pasur me oksigjen, p.sh. në zonat larg qyteteve (kodra, male). Në këto zona, oksigjeni që çlirojnë bimët pasuron ajrin dhe e bën atë më të pastër.Ajri në vendbanimet me përqendrim të lartë të popullsisë dhe në zonat industriale është i ndotur. Ai ndikon negativisht në jetën e gjallesave bimore dhe shtazore, duke çuar në pakësimin e numrit të tyre.Diskutoni për bimësinë e zonave industriale.Pyetje dhe detyra1. Cilat janë cilësitë e tokës?2. Pse uji është i domosdoshëm për jetën e gjallesave?3. Cilat janë cilësitë e ajrit?• Shpjego shprehjen:Krimbat e tokës ndihmojnë në rritjen e bimëve.Veprimtari Testo vetenNdahuni në dy grupe dhe vëzhgoni:I. Një mjedis me lagështi ose pa lagështi.II. Një mjedis me ajër të pastër (pyll, livadh).Diskutoni së bashku rreth gjallesave bimore që rriten aty.55