Page 73 - Demo

konsumatorë të rendit të dytë. Ata janë mishngrënës. Ekzistojnë edhe konsumatorët e rendit të tretë, të cilët ushqehen me konsumatorët e rendit të dytë. Konsumatorët e rendit të katërt ushqehen me konsumatorët e rendit të tretë e kështu me radhë. Prandaj mund të themi se kemi disa nivele trofike.Shpesh në laguna (zonë ku rriten mjaft gjallesa bimore e shtazore) ka shumë lloje shpendësh, të cilët ushqehen me peshqit që rriten në ujërat e lagunës. Shpendët quhen konsumatorë të rendit të katërt, sepse ushqehen me konsumatorë të rendit të tretë. Ne jemi konsumatorë të rendit të pestë, sepse ushqehemi me barishte, peshq, mish, shpendë.Bimët e kalbura, kafshët e ngordhura etj., grumbullohen në formën e materies organike, e cila shërben si ushqim për bakteret, kërpudhat, krimbat, mykun. Bakteret, kërpudhat, myku etj., quhen dekompozues ose zbërthyes të materies pa jetë të ekosistemit.36Biologji dhe edukim shëndetësorprocesin e fotosintezës dhe përgatisin lëndën organike (sheqerin). Bimët përbëjnë nivelin e parë trok të zinxhirit ushqimor. Ato janë prodhuesit e substancave ushqimore që do të shërbejnë si ushqim për gjallesat e tjera. Kafshët e liqenit që ushqehen me bimë quhen konsumatorë të rendit të parë dhe janë barngrënës. Ato përbëjnë nivelin e dytë trok. Në liqen rriten peshq, të cilët ushqehen me peshq më të vegjël, krimba ose me larva insektesh. Këta peshq gjahtarë quhen konsumatorë të rendit të dytë. Ata janë mishngrënës. Ekzistojnë edhe konsumatorët e rendit të tretë, të cilët ushqehen me konsumatorët e rendit të dytë. Konsumatorët e rendit të katërt ushqehen me konsumatorët e rendit të tretë e kështu me radhë. Prandaj mund të themi se kemi disa nivele troke.Shpesh në laguna (zonë ku rriten mjaft gjallesa bimore e shtazore) ka shumë lloje shpendësh të cilët ushqehen me peshqit që rriten në ujërat e lagunës. Shpendët quhen konsumatorë të rendit të katërt sepse ushqehen me konsumatorë të rendit të tretë. Ne jemi konsumatorë të rendit të pestë sepse ushqehemi me barishte, peshq, mish, shpendë.Bimët e kalbura, kafshët e ngordhura, njerëzit e vdekur grumbullohen në formën e materies organike, e cila shërben si ushqim për bakteret, kërpudhat, krimbat, myket etj.Bakteret, kërpudhat, myket etj., quhen dekompozitorë ose zbërthyes të materies pa jetë të ekosistemit.▪ Shpjegoni në cilin grup të gjallesave hyn njeriu: a) autotrofe b) heterotrofe▪ Pse bakteret e kërpudhat janë të rëndësishme?1. Tregoni dy kafshë shtëpiake. Si ushqehen ato.2. Pse bimët quhen prodhuese?Ekosistem liqeniBimë e kalbur Bimë e kalburPyetje dhe detyra1. Si ushqehen kafshët shtëpiake?2. Pse bimët quhen prodhuese?3. Çfarë prodhojnë bimët?4. Si e sigurojnë bimët energjinë?5. Çfarë janë konsumatorët?6. Sa lloje konsumatorësh janë?VeprimtariHulumtoni në internet për lagunën e Karavastasë ose për kënetën e Kurjanit. Tregoni si lidhen gjallesat prodhuese me konsumatorët dhe dekompozuesit që jetojnë atje. Bëni një skemë të renditjes së tyre.Testo veten• Shpjego në cilin grup të gjallesave hyn njeriu:a) autotrofe;b) heterotrofe.• Pse bakteret e kërpudhat janë të rëndësishme?71