Page 12 - Demo

10Dëmtimet fizikeDëmtimet gjatë aktivitetit fizik dëmtim, rrëzim,përplasje,gjakrrjedhje, ndihmëe parë, parandalim,nxehje, ushqimi shëndetshëm,njohuri.Fjalë kyçe:1.3Shkenca që merret me studimin e formës dhe strukturës së trupit tënjeriut dhe ligjet e dinamikës së kësaj strukture është anatomia. Skeleti injeriut ka 206 eshtra dhe rreth 656 muskuj. Ato lidhen me njëra-tjetrënme ligamente, duke krijuar nyjat. Eshtrat mbështillen nga muskujt, të cilëtngjiten në eshtra me anë të tendinave. Ruajtja e elasticitetit të tyre mbanshëndetshëm gjithë trupin. Skeleti ka si funksion mbështetjen, mbrojtjen eorganeve jetike dhe së bashku me muskujt realizon lëvizjen. Palca e kockaveprodhon qelizat e gjakut.Gjatë aktiviteteve fizike dhe sportive mund të ndodhindëmtime të ndryshme, për shkak të vështirësisë së lojëravedhe vendit ku ato zhvillohen (palestër, terrene sportive etj.).Përpjekjet për të fituar mund të sjellin përplasje, rrëzime,rrëshqitje, dëmtime nga mjete të ndryshme etj.Rrëshqitjet mund të shkaktohen nga sipërfaqet e lëmuaraku luhet, nga përdorimi i këpucëve të papërshtatshme përlojë etj.Tërheqjet muskulore ndodhin nëse nuk bëhet parapërgatitjae duhur (nxehja) për veprimtarinë sportive, kur kambingarkesë ushtrimesh, gjatë lëvizjeve të vrullshme etj.Goditjet apo përplasjet ndërmjet lojtarëve, me mjete tëforta etj., mund të shkaktojnë dëmtime dhe mund të jenëtë dhimbshme. Në varësi të goditjes, zona e goditur mundtë ënjtet e të nxihet, çka tregon për dëmtim të indeve dhe tëenëve të gjakut. Në raste dëmtimesh, goditjesh në kokë etj.,duhet vënë në dijeni mësuesi ose mësuesja e Edukatës fizikedhe duhet lajmëruar urgjentisht mjeku.Rrëzimet e ndryshme mund të sjellin si pasojë ndrydhjet enyjave (artikulacioneve), por edhe fraktura të kockave.Sistemiskeletor, i pandashëmnga aimuskulor e vë trupin tonënë lëvizje, e vë të vrapojë, të qëndrojë drejt, të ulet. Aktivitetifizik i vazhdueshëm dhe sporti e zhvillojnë trupin dhe e ndihmojnënë qëndrueshmërinë e nyjave dhe fortësinë e kockave.Skeleti është i ndërtuar nga kockat, të cilat bashkohen me njëratjetrën me anë të nyjave (artikulacioneve). Nyjat që lejojnë më shumëlëvizje, si: nyja e gjurit, e bërrylit, e duarve, e këmbëve, janë më tëekspozuara ndaj dëmtimeve. Kujdesi i vazhdueshëm, vëmendja eprindërve, trajnimi i kujdesshëm sipas moshës ndihmojnë shmangiene dëmtimeve të sistemit muskulor-skeletor.Shtylla kurrizore e shëndetshme tregon një trup të bukur e të fortë.Forma e saj si germa S, mundëson ruajtjen e vertebrave nga dëmtimi.