Page 26 - Demo
P. 26
24Duhani dhe pasojat e përdorimit të tij varësi, duhan,duhanpirje,emocional, i abuzuar,presion grupi.Fjalë kyçe:3.2Pak histori Adoleshenca dhe duhaniPasojat e pirjes së duhanitPirja e duhanit daton qysh 5000 vjet p.e.s në Amerikë dhe përdorej si ritualedhe në shumë vende të tjera.Në shekullin XVI, konsumi, kultivimi dhe tregtimi i duhanit u përhapën shpejt.Efektet e tij negative u bënë të dukshme që në vitin 1929, nga fizikani gjermanFritz Linckit, i cili publikoi dëshmi mbi kancerin në mushkëri të shkaktuar ngaduhani. Pirja e duhanit kthehet në varësi, shkëputja prej tij është e vështirë,sepse kërkon vullnet dhe mbështetje nga miqtë dhe familja. Në gjysmën edytë të shekullit XX, pirja e duhanit u përhap gjerësisht. Në vitet ‘60, shkencafilloi të kuptonte se sa i dëmshëm ishte ai për shëndetin, prandaj në vitet ‘80u morën masa ndaj përdorimit të tij.Në vazhdim, ligjet kundër prodhimit të duhanit dhe pirjes së tij janë forcuardhe taksat janë rritur.Gjatë adoleshencës, të rinjtë rrezikojnë të fillojnëkonsumimin e duhanit. Për shkak të ndryshimittë ekuilibrit hormonal, trupi fillon të kërkojëvazhdimisht nikotinë, çka krijon varësi prejsaj. Dukeqenë se shkakton dëme të shumta në organizëm,përdorimi i duhanit është i ndaluar kudo: në shkolla,institucione, hapësira të mbyllura. Edhe personatqë nuk pinë duhan mund të dëmtohen njësoj, nësegjenden në të njëjtin ambient me duhanpirësit. Kjoquhet duhanpirje pasive. Tymi i duhanit përmbanrreth 7000 kimikate. Të paktën 70 prej tyre janë tëvërtetuara se shkaktojnë kancer.Kur ndërpritet konsumimi i tij, ndryshimet pozitivefillojnë menjëherë.Pirja e duhanit përshpejton plakjen e lëkurës,dëmton mushkëritë dhe enët e gjakut, shkaktonshpërqendrim, dridhje duarsh etj. Nikotina dhekatrani që digjet u japin flokëve, rrobave dhe gojëserë të rëndë, ndërkohë që dhëmbët dhe gishtatmarrin ngjyrë të verdhë.Nikotina është një stimulues që thithet ngamushkëritë dhe shpërndahet me anë të gjakutnë të gjithë trupin. Ajo ka efekte të ngjashme mekafeinën. Nxit varësinë fizike dhe psikologjike, duke

