Page 60 - Demo

58Lojërat olimpike dhe loja e drejtë garë olimpike,antikitet, simboletolimpike.Fjalë kyçe: Pak histori Lojërat Olimpike e kanë origjinën në Greqinë e lashtë. Për herë të parë,ato u organizuan në qytetin e Olimpias, prej të cilit morën edhe emrinLojëra Olimpike. Fillimisht, ato përmenden (me shkrim) në vitin 776 p.e.s.Historikisht, lojërat u krijuan për të siguruar unitetin e botës helene, e cila, nëatë kohë u nda në qytet-shtete që ishin vazhdimisht në luftë. Ato u mbajtënçdo katër vjet. Periudha katërvjeçare mori emrin “olimpiadë” dhe u përdorsi sistem matës kohor. Në këto lojëra, vetëm burrat e pasur mund të merrninpjesë, sepse gratë dhe skllevërit ishin të përjashtuar nga kjo e drejtë.5.12Garat që zhvilloheshin në atë kohë, ishin: garat luftarake dhe atletike, garat mekuaj, gjuajtja me shigjeta, lufta me shpata, hedhja e topuzit, diskut, boksi etj.Fituesitshpërbleheshin përkatësishtmemedalje ari, argjendi dhemedalje bronzi.Në lojërat panhelenike kishte vetëm një fitues, çmimi i të cilit ishte një kurorë megjethe ulliri. Njerëzit ishikonin dhe i respektonin sportistët pjesëmarrëssi heronjdhe perëndi. Në vitin 393, perandori Theodosius i ndaloi Lojërat Olimpike, dukei konsideruar si ceremoni pagane. Olimpiada rifilloi zyrtarisht në vitin 1894, mevendim të “Kongresit për rikthimin e Lojërave Olimpike” që u votua nga 2000njerëz, të cilët përfaqësonin më shumë se 12 kombe. Pier dë Kubertini (Pierre deCoubertin) historian dhe mësues, u quajt “babai” i Lojërave Olimpike Moderne.Në fakt, babai i rilindjes së lëvizjes olimpike ka qenë një filantrop shqiptar,me emrin Vangjel Zhapa. Ai lindi në vitin 1800, në fshatin Labovë të Madhe,që shtrihet midis Tepelenës dhe Gjirokastrës. Zhapa i kërkoi mbretit Oto tëGreqisë që të financonte ringjalljen e traditës antike të lojërave olimpike, gjëqë për disa kohë, ra në vesh të shurdhër. Mirëpo, buja që bëri ky propozim i tijpati një ndikimtëmadh tembreti, i cili lejoimë në fund organizimin për herë tëparë të lojërave qysh prej antikitetit, pikërisht në vitin 1859 (kohë në të cilën,Pier dë Kubertini ende nuk kishte lindur). Vangjel Zhapa dha një ndihmesë tëçmuar në zhvillimin e Lojërave Olimpike duke lëvruar fonde të mëdha. Ngakëto lojëra të zhvilluara në Athinë, u frymëzua baroni Pier dë Kubertin për tëthemeluar Komitetin Ndërkombëtar Olimpik dhe për t’ishndërruar ato në njëaktivitet sportiv të rangut botëror.