Page 119 - Demo

117MësimiI.1 UJËRAT NËNTOKËSORE DHE BURIMETDiskutojmë Trualli i Shqipërisë dhe i Kosovës është i pasur me ujëra nëntokësore dhe me burime ujore. Sipas mendimit tuaj, si janë formuar ato dhe ku qëndron rëndësia e tyre?Skema tregon ndikimin e kushteve klimatike dhe të ndërtimit gjeologjik në rezervat ujore nëntokësore.reshje të bollshmerrjedhje ujore sipërfaqësore avullim i pakët(nga sipërfaqja tokësore)formimi i reveavullim nga sipërfaqja e deteve/oqeaneveoqeanujëra nëntokësore ujëra artezianeParaqitje skematike e ujërave nëntokësore.qarkullimi i ujit detardetavullimreshjeujëra freatikeujëra artezianeujëra freatikeshtresë ranore e përshkueshmeshtresë argjilore e papërshkueshme Ujërat nëntokësoreUjërat që ndodhen nën sipërfaqen e tokës quhen ujëra nëntokësore (shih figurat 1 dhe 2). Sipas mënyrës së formimit dhe të thellësisë në të cilat ndodhen, ujërat nëntokësore ndahen në: ujëra freatike dhe arteziane. Ujërat nëntokësore janë një pjesë e rëndësishme e ciklit të ujit, sepse rreth 2,5 mm nga 762 mm reshje shiu që bien mesatarisht çdo vit mbi Tokë, kthehen në ujëra nëntokësore. Ujërat që gjenden në sipërfaqe apo reshjet që bien, lëvizin përmes të çarave, poreve dhe hapësirave të shkëmbinjve me drejtimin poshtë, nën veprimin e forcës së gravitetit. Lëvizja e këtyre ujërave nëpër hapësirat nëntokësore është e vazhdueshme, por me një shpejtësi më të vogël se ujërat sipërfaqësore, për shkak të forcës së fërkimit që krijohet nëpër këto zona.Faktorët që ndikojnë në formimin e ujërave nëntokësoreRezervat e ujërave nëntokësore varen nga një sërë faktorësh, si: kushtet klimatike, ndërtimi gjeologjik, format e relievit, prania e bimësisë etj. Kushtet klimatike ndikojnë me sasinë e reshjeve dhe me vlerat e temperaturave.Ndërtimi gjeologjik ndikon me përbërjen gjeologjike të shtresave dhe me vendosjen e shtresave 2.23Fjalë kyçeBazuar mbi njohjen e zonës tënde të banimit: a) evidento se çfarë ujërash nëntokësore ka aty dhe vlerëso rëndësinë e tyre. ujërat nëntokësore llojet e ujërave nëntokësore burimet faktorët që ndikojnë në formimin e ujërave nëntokësorerrjedhje sipërfaqësoreUji i reshjeve apo i rrjedhjeve sipërfaqësore depërton nëpër të çarat shkëmbore drejt shtresave të poshtme të tyre, duke formuar ujëra nëntokësore (freatike apo arteziane).21