Page 23 - Demo

21Vendi dhe hapësira Toka, pjesë e sistemit diellor Toka ku jetojmë është një nga tetë planetët e sistemit diellor dhe bën pjesë në planetët e brendshëm shkëmborë. Ajo ndodhet rreth 150 milionë km larg nga Dielli dhe ka vetëm një satelit natyror, Hënën, e cila rrotullohet rreth Tokës dhe së bashku me Tokën, edhe rreth Diellit. Ashtu si të gjithë planetët e sistemit diellor, Toka rrotullohet edhe rreth boshtit të vet (imagjinar). Në Tokë, uji është i pranishëm në të tria gjendjet e tij (të lëngët, të ngurtë, të gaztë), për shkak të distancës Tokë-Diell dhe të pranisë së atmosferës. Largësia nga Dielli bën të mundur që sasia e ujit që gjendet në Tokë, të mos avullojë dhe të mos ngrijë e gjitha. 1 E vërtetë apo e gabuar? V Ga) Toka rrotullohet në mënyrë të vazhdueshme rreth Diellit.b) Hëna është një nga tetë planetët e sistemit diellor. c) Toka ka vetëm një satelit natyror, Hënën.d) Dielli është qendra e universit (gjithësisë).2 Hulumto, grumbullo informacione (përmes internetit apo materialeve të shkruara) dhe duke u bazuar në to, diskuto mbi vendin që zë:a) sistemi diellor në gjithësi dhe në galaktikën “Rruga e Qumështit”;b) Toka në sistemin diellor.3 Vizato një skemë të sistemit diellor ose ndërto me plastelinë një maket që tregon vendosjen e trupave në sistemin diellor. MërkuriAfërditaTokaMarsiHëna Jupiteri16 Hënat e JupiteritSaturniUraniNeptunikometa HalleiBrezi iBrezi KuiperAsteroidet afër TokësD i e l l iAsteroideve3Bazuar në figurat 2 dhe 3:• përshkruaj se ku ndodhet Toka në raport me Diellin dhe me planetët e tjerë të sistemit diellor;• krahaso përmasat e Tokës me ato të Diellit dhe të planetëve të tjerë të sistemit diellor; • vlerëso se çfarë vendi zë sistemi ynë diellor në galaktikën “Rruga e Qumështit”.Në sistemin diellor, planetët ndahen në dy grupe: të brendshëm dhe të jashtëm. Planetë të brendshëm janë Mërkuri, Afërdita, Toka dhe Marsi. Ata ndodhen më afër Diellit dhe janë trupa shkëmborë, të përbërë prej elementeve të rënda (alumini, silici, nikeli, hekuri, kromi etj.). Mërkuri është planeti më i afërt me Diellin, si dhe planeti më i vogël në sistemin diellor. Planetë të jashtëm janë Jupiteri, Saturni, Urani dhe Neptuni. Ata janë kryesisht trupa të gaztë. Jupiteri është planeti më i madh në sistemin diellor dhe ka 18 Hëna, të cilat rrotullohen rreth tij. Pas Jupiterit, për nga madhësia, vjen Saturni.Pamje e sistemit tonë diellorRadha jote