Page 30 - Demo

28Vendi dhe hapësira1 Përshkruaj rrotullimin e Tokës rreth Diellit.2 Evidento pasojat që rrjedhin prej tij.3 Me anë të një topi (që përfaqëson Tokën) dhe të një elektriku dore (që përfaqëson Diellin), vepro si në figurën përbri. Trego se si ndriçohet Toka në stinë të ndryshme. Analizo se çfarë ndodh në secilën prej hemisferave të Tokës më: 22 Qershor, 22 Dhjetor, 21 Mars dhe 23 Shtator. data 22 qershordata 22 dhjetordata 21 mars data 23 shtatorPJPVPVEkuatoriEkuatoridita 12 orëdita 12 orë13 orë 30’13 orë 30’13 orë 30’10 orë 30’9 orë15 orë 24 orë EkuatoriEkuatoriPJPJPJPVPVTropiku i JugutTropiku i JugutTropiku i JugutTropiku i JugutTropiku i VeriutTropiku i VeriutTropiku i VeriutTropiku i Veriutsolstici dimërorsolstici dimërorsolstici verorekuinoksi vjeshtorekuinoksi pranverorekuinoksi vjeshtorekuinoksi pranverorsolstici veror9 orë 15 orë dita 12 orë dita 12 orë 12 orë 12 orë 12 orë 12 orë 12 orë 12 orë 12 orë 12 orë 12 orë 12 orë 12 orë 12 orë 24 orë 66030’66030’66030’66030’66030’66030’40040023030’23030’0000000023030’23030’23030’23030’23030’40040023030’400400400400Polar Jugor, më shumë se gjysma e gjatësisë së paraleleve të Hemisferës Jugore ndriçohet nga Dielli, prandaj dhe dita është më e gjatë se nata. Nga Rrethi Polar Jugor deri në Polin e Jugut, Dielli nuk perëndon, por ndriçon gjatë gjithë kohës.Më 22 qershor, Toka i ekspozon Diellit më tepër Hemisferën Veriore (shih figurën 2b). Për Hemisferën Veriore, kjo datë shënon ditën e solsticit veror, ndërsa për Hemisferën Jugore shënon ditën e solsticit dimëror. Hemisfera Veriore merr më tepër energji diellore dhe në të fillon vera astronomike. Dielli lind në verilindje dhe perëndon në veriperëndim. Rrezet diellore bien pingul në tropikun e Veriut. Duke filluar nga Ekuatori deri në Rrethin Polar Verior, më shumë se gjysma e gjatësisë së paraleleve të Hemisferës Veriore ndriçohet nga Dielli, prandaj dita është më e gjatë se nata. Nga Rrethi Polar Verior deri në Polin e Veriut, Dielli nuk perëndon, por ndriçon gjatë gjithë kohës. Për Hemisferën Jugore fillon dimri astronomik. Më 21 mars dhe 23 shtator (data ekuinoksi), rrezet diellore bien pingul në Ekuator, kështu që kufiri ndarës midis ditës e natës kalon nëpër të dyja polet (shih figurën 2c dhe 2d). Si rrjedhojë, koha e ndriçimit nga Dielli është e njëjtë në të gjithë Tokën, prandaj dita është e barabartë me natën (në gjysmën e ndriçuar të globit është ditë, ndërsa në gjysmën e pandriçuar, është natë). Dielli lind në lindje dhe perëndon në perëndim. Paraqitje skematike e Tokës në secilën stinë të vitit 2Data 21 mars shënon ditën e ekuinoksit pranveror për Hemisferën Veriore dhe ditën e ekuinoksit vjeshtor për Hemisferën Jugore. Data 23 Shtator shënon ditën e ekuinoksit pranveror për Hemisferën Jugore, ndërsa për Hemisferën Veriore, ditën e ekuinoksit vjeshtor. a)b)c) d)Radha jote