Page 62 - Demo

60MësimiI.1 2.3Diskutojmë Kujtojmë ndërtimin e brendshëm të Tokës dhe përshkruajmë veçoritë kryesore të secilës shtresë të saj.Një nga provat që tregon se këto kontinente kanë qenë të bashkuara më parë, janë përbërjet shkëmbore dhe fosilet e gjetura. Studiuesit kanë gjetur të njëjtët shkëmbinj dhe fosile të kësaj periudhe si në Afrikën Perëndimore, ashtu edhe në pjesën lindore të Amerikës së Jugut (shih figurën 2). PANGEA DHE KUFIJTË E PLLAKAVE TEKTONIKE Kufijtë e pllakave tektonikeNdryshimi i madh midis superkontinentit të 250 milionë vjetëve më parë dhe pamjes që ka sot sipërfaqja e Tokës, shpjegohet me lëvizjen e pllakave tektonike. Litosfera e sotme e planetit tonë është e ndarë në 15 pllaka të mëdha tektonike dhe në mbi 20 të vogla (shih figurën 3). Koha gjeologjike e Tokës (në miliona vite)250135650Era PaleozoikeParakembrianiEra Mesozoike Era KenozoikeEvropë AziAfrikë IndiAustraliAntarktidëAmerika e JugutAmerika e Veriut65 milionë vite më parëc)pllaka euroaziatikepllaka afrikanepllaka indo-australianepllaka e Antarktidëspllaka e Paqësoritpllaka e Paqësoritpllaka amerikaneSotd)250 milionë vite më parëPANGEALAURAZIAOqeani Tetisa)G O N D V A N ALAURAZIA135 milionë vite më parëb)GONDVANAParaqitje skematike e ndryshimeve që ka pësuar planeti ynë që nga periudha e Pangeas, deri në ditët e sotme. 1Fjalë kyçe Pangea pllaka tektonike kufij pllakash (ruajtëse, shkatërruese, ndërtuese)1. Cynognathus Reptilët e parë tokësorë, që kanë jetuar 250milionë vite më parë.3. MesosaurusReptilë të vegjël të ujërave të ëmbla, që kanë jetuar 250 milionë vite më parë.2. LystrosaurusReptilë tokësorë, që kanë jetuar 240 milionë vite më parë. Amerika e VeriutAmerika e JugutAfrika1443 3 4 4India122AustraliaAntarktidaEuroaziaEkuator4. GlossopterisBimë tokësore që ka qenë e pranishme 250 milionë vite më parë.PANGEAO q E A n I T ETI sBota e gjallë e superkontinentit Pangea2Bazuar në figurën 1, përshkruaj ndryshimet që kanë pësuar kontinentet që nga ndarja e superkontinentit Pangea e deri më sot. Pangea, superkontinentiRreth 250 milionë vite më parë, të gjitha kontinentet kanë qenë të bashkuara, duke formuar një superkontinent të quajtur Pangea (fig. 1/a). Ky superkontinent filloi të copëtohej rreth 200 milionë vite më parë, në pllaka tektonike që i zhvendosen njëra-tjetrës (shih figurën 1b, 1c dhe 1d).