Page 100 - Demo

MATEMATIKA 6964.9 Shumëzimi i thyesave A Kërkoni dhe zbuloni1. Përmasat e një pikture janë 54 m dhe 53 m. Gjeni syprinën e saj. 2. Masa e një shisheje uji është 211 litra. Sa ujë përmban një arkë me 8 shishe? Diskutoni me shokun/shoqen.B Vrojtoni dhe mësoni Shpesh na duhet të shumëzojmë thyesa. Kështu, për të gjetur syprinën e pikturës shumëzojmë gjatësinë me gjerësinë: S = 5354 ⋅ m2.Në figurën 4.19, është paraqitur me ngjyrosje drejtkëndëshi me brinjë 54 m dhe 53 m. Për këtë është marrë katrori me brinjë 1 m dhe secila brinjë e tij është ndarë në 5 pjesë të barabarta. Katrori është ndarë në 25 katrorë të vegjël. Drejtkëndëshi përmban 4 · 3 = 12 katrorë të vegjël. Prandaj syprina e drejtkëndëshit është sa 1225 e syprinës së katrorit të madh d.m.th. është 1225 m2. Kështu, prodhimi i thyesave 54 dhe 53 është 1225. Pra: 5354 ⋅ = 5 54 3⋅⋅ . Mbani mend:Për të shumëzuar një thyesë me një tjetër, duhet të shumëzoni numëruesit midis tyre dhe emëruesit midis tyre. Me anë të shkronjave, rregulla e shumëzimit të thyesave mund të shkruhet: dcba ⋅ = b da c⋅⋅Për të shumëzuar numrin natyror m me thyesën ba , e shkruajmë atë si thyesë me emërues 1. Kemi bam ⋅ = bm a⋅ 1 = bm a⋅⋅1 . Pra, bam ⋅ = .Mbani mend:Për të shumëzuar një numër natyror me një thyesë, mjafton të shumëzoni numëruesin e thyesës me këtë numër, kurse emëruesin ta lini të pandryshuar. Shembull Gjeni prodhimin e numrit të përzier 21 3 me thyesën 31 . 45m35mFig. 4.19