Page 192 - Demo

MATEMATIKA 61889.2 Shprehjet shkronjore. Thjeshtimi i tyre A Kërkoni dhe zbuloniShkruani me simbole matematike:a) shumën e një numri x me numrin 20;b) ndryshimin e dyfishit të një numri x me tre;c) pesëfishin e shumës së numrave a dhe b.Sa do të jetë vlera numerike e shprehjeve nëse, në vend të ndryshoreve, vendosim vlerat x = 5, x = 4; për a = 1 dhe b = 3; a = 2 dhe b = –4. Çfarë vini re? B Vrojtoni dhe mësoniI. Kuptimi i shprehjeve shkronjoreShprehjet 2x – 3; 5(a + b); 3x – 5y – 4xt etj. janë shprehje shkronjore. Pjesët përbërëse të shprehjes shkronjore quhen kufiza të saj. Për shprehjen shkronjore 5xy + 3x – 2xy + 4x – 5 – 6y, kufizat janë: 5xy; +3x; –2xy; +4x; –5; –6y. Numrat përkatës të secilës kufizë quhen koeficientët e saj. P.sh. kufiza 5xy e ka koeficientin 5; kufiza –6y e ka koeficientin –6 etj.Punë në grupShqyrtoni shprehjen 4ab + 5a – 3ab + 4a – 8b + 4.Gjeni kufizat dhe koeficientët. Vrojtoni kufizat 4ab dhe –3ab, si edhe kufizat 5a dhe 4a. Çfarë vini re?Kufiza të tilla i quajmë të ngjashme, pasi kanë pjesën shkronjore të njëjtë.II. Thjeshtimi i shprehjeve shkronjoreMbani mend:i. Secila kufizë mund të thjeshtohet, për të shfaqur koeficientin e saj, duke përdorur vetinë e ndërrimit dhe vetinë e shoqërimit të shumëzimit. Shembulli 1 Prodhimin 2 · 5 · a mund ta zëvendësojmë me (2 · 5) · a, d.m.th me 10a; prodhimin 2y · 7 · 10 mund ta zëvendësojmë me (2 · 7 · 10) · y, d.m.th. me 140y. Mbani mend:ii. Thjeshtimi i shprehjeve shkronjore mund të realizohet më tej, duke zëvendësuar në to shumën (ndryshimin) e disa kufizave të ngjashme me një kufizë të vetme, që ka të njëjtën pjesë shkronjore. Vrojtoni si është thjeshtuar shprehja 10z – 4z – 3z në figurën 8.1. Për të bërë thjeshtimin mund të përdorim vetinë e shpërndarjes së shumëzimit. minus 4z minus 3z10z – 4z – 3z = z + z + z + z + z + z + z + z + z + z Fig. 8.1