Page 33 - Demo

29Në fund të kësaj teme, nxënësi/ja:• përcakton bashkësinë e numrave natyrorë si bashkësi të mbyllur ndaj shumëzimit; • kryen veprimet aritmetike (shumëzim, pjesëtim) me numra natyrorë;• zbaton radhën e kryerjes së veprimeve themelore matematikore me numra natyrorë; • dallon numrat çift dhe tek, të thjeshtë dhe të përbërë në bashkësinë e numrave natyrorë dhe formon nënbashkësi të tyre; • përkufizon plotpjesëtueshmërinë dhe zbaton kriteret e plotpjesëtueshmërisë së numrave natyrorë me 2, 3, 4, 5, 6, 9 dhe me 10; • zbërthen numrat natyrorë si prodhim i numrave të thjeshtë; • njehson PMP (duke zbatuar algoritmin e Euklidit) dhe SHVP të dy a më shumë numrave; • modelon barazime, duke përdorur veprimet me numra natyrorë; • zgjidh problema, duke përdorur veprimet me numra natyrorë. A E DINI SE...?2Euklidi (rreth 365-275 p.e.s.) ishte një matematikan grek, shpesh i quajtur “Ati i Gjeometrisë”. Ai na ka dhënë edhe shumë njohuri për numrat dhe veprimet me ta. Ndër to veçojmë algoritmin e Euklidit për gjetjen e PMP-së së dy numrave natyrorë. Ai futi kuptimin për numrin e përsosur (numri natyror, që është i barabartë me shumën e të gjithë pjesëtuesve të tij, përveç vetë numrit). Numri më i vogël i përsosur është numri 6, sepse 1, 2 dhe 3 janë pjesëtuesit e tij, të ndryshëm nga 6 dhe 1 + 2 + 3 = 6. Numri i dytë i përsosur është 28 = 1 + 2 + 4 + 7 + 14. Dy numrat vijues janë 496 dhe 8128. Këta katër numra të përsosur ishin të vetmit të njohur në fillimet e matematikës në Greqinë antike.Shumëzimi dhe pjesëtimi i numrave natyrorëFjalë kyçe: numër natyror, sistem dhjetor, shifra, rende, klasa, njëshet, mijëshet, milionat, krahasim, më i madh, më i vogël, bosht numerik, rrumbullakim, dhjetëshe, qindëshe, mijëshe më e afërt, mbledhorë, shumë, veti të mbledhjes, ndryshim, shprehje numerike.