Page 64 - Demo

MATEMATIKA 6603.3 Këndi. Krahasimi i këndeve. Shuma dhe ndryshimi i këndeveA Kërkoni dhe zbuloniNë figurën 3.14, për secilin rast, tregoni sa është ora. Krahasoni këndet që formojnë, në rastet e figurës, akrepat e orës. Cili prej tyre është më i madhi?9 36129 36129 36129 36129 3612Fig. 3.14B Vrojtoni dhe mësoniI. Këndi formohet nga dy gjysmëdrejtëza që dalin nga e njëjta pikë. Kjo pikë quhet kulm i këndit; dy gjysmëdrejtëzat quhen krahët e këndit (fig. 3.15). Këndi me kulm në A shënohet A ose BAC.II. Këndet krahasohen nëpërmjet vendosjes së njërit mbi tjetrin (mbivendosje). Në qoftë se një kënd mund ta vendosim mbi një tjetër në mënyrë që të puthiten, atëherë këto kënde janë kongruente. P.sh. në figurën 3.16 kemi ABC ≡ MNP.Në figurën 3.17 janë paraqitur dy kënde AOB dhe AOC. Ato kanë të përbashkët kulmin O dhe njërin krah, rrezen [OA). Krahu tjetër [OB) e njërit kënd ( AOB) ndodhet brenda këndit tjetër ( AOC). Thuhet që këndi AOB është më i vogël se këndi AOC. Ndryshe, thuhet që këndi AOC është më i madh se këndi ( AOB). Shënojmë AOB < AOC ose AOC > AOB. NPMBCAFig. 3.16 Fig. 3.17CBO AIII. Nëse krahët e këndit janë dy gjysmëdrejtëza plotësuese, që shtrihen në të njëjtën drejtëz, këndi quhet i shtrirë (fig. 3.18.) IV. Këndi që është më i vogël se një kënd i drejtë, quhet kënd i ngushtë; këndi që është më i madh se këndi i drejtë dhe më i vogël se këndi i shtrirë, quhet kënd i gjerë. Për të dalluar nëse një kënd është i drejtë, i ngushtë apo i gjerë mund të përdorim trekëndëshin e vizatimit (skuadrën) (fig. 3.19). KulmikrahKëndiA CBFig. 3.15Fig. 3.19A O BFig. 3.18