Page 96 - Demo

MATEMATIKA 692A Kërkoni dhe zbuloni 1. Secili nga katrorët në figurën 4.15 është ndarë në 4 pjesë të barabarta. a) Tregoni me thyesë ç’pjesë e një katrori të plotë është ngjyrosur në çdo rast. b) Në rastin c është ngjyrosur 1 katror i plotë dhe çereku i tij. A mund të shkruhet 45 = 41 1+ ? B Vrojtoni dhe mësoni • Në praktikë ka shpesh situata, ku thyesat e parregullta shkruhen si shuma numrash të plotë me thyesa të rregullta. Kështu, më sipër vihet re se 45 = 41141 1+ = , si dhe 23 = 21121 1+ = .Numrat411 dhe 211 quhen numra të përzier. Numri 1 quhet pjesë e plotë e numrit 411 ; numri 41 quhet pjesë thyesore e numrit 411 . Mbani mend:Për të shkruar thyesën e parregullt si numër të përzier mjafton që:Hapi I të kryhet pjesëtimi me mbetje i numëruesit me emëruesin; Hapi II të merret herësi i përafërt si pjesë e plotë; Hapi III të merret mbetja (nëse ka), si numërues i pjesës thyesore. Shembulli 1 Për thyesën 418 , duke kryer pjesëtimin me mbetje të 41 me 8, gjejmë herësin 5 dhe mbetjen 1. Prandaj 418 = 81 5 . Në disa raste kërkohet që të paraqitet një numër i dhënë i përzier, si thyesë e parregullt. Shembulli 2 Tregoni numrin 52 7 si thyesë të parregullt. ZgjidhjeJu dini se: 52 7 = 52 7 + . Por numri 7 mund të shkruhet si thyesë me emëruesin 5. 53557 5 7 = ⋅ = . Prandaj 52 7 = 52 7 + = 52535+ = 375 . 4.7 Numrat e përzier. Kthimi i thyesave të parregullta në numra të përzier Fig. 4.15 Mbani mend:Për të paraqitur një numër të përzier si thyesë të parregullt: Hapi I duhet të shumëzohet pjesa e plotë me emëruesin e pjesës thyesore; Hapi II prodhimit të marrë i duhet shtuar numëruesi i pjesës thyesore; Hapi III shuma e marrë duhet shkruar si numërues i thyesës, kurse emëruesi duhet lënë i pandryshuar.a) b)c)