Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 11 - Demo
P. 11

                                        70.6);fikon xxxxxxxxxxxxxxxxxxx Thyesat dhe numrat dhjetorëNë fund të kësaj teme, nxënësi/ja:•	 dallon numrat racionalë pozitivë;•	 krahason numrat racionalë;•	 njehson shumën, ndryshimin, prodhimin dhe herësin e numrave racionalë;•	 zbaton radhën e veprimeve aritmetike në shprehje numerike;•	 përkufizon bashkësinë e numrave racionalë si bashkësi të mbyllur ndaj mbledhjes, zbritjes, shumëzimit dhe pjesëtimit (në rastin kur pjesëtuesi nuk është zero);•	 njehson vlerën e shprehjeve me numra racionalë;•	 dallon numërorët që tregojnë të njëjtën sasi (p.sh.: 35 është baras me 60% apo me 0.6);•	 shndërron përqindjet në numra thyesorë, dhjetorë dhe anasjellas;•	 kryen “veprimet” me përqindje (p.sh.: cakton vlerën e tërësisë kur dihet përqindja e një pjese të saj, cakton përqindjen e një pjese të tërësisë);•	 modelon dhe zgjidh barazi dhe jobarazi, duke përdorur numra racionalë.A E DINI SE...?1Koncepti i “thyesës”, siç e njohim dhe e përdorim ne sot, nuk ka ekzistuar në Europë, deri në shekullin XVII. Në fakt, në fillim, thyesat as nuk konsideroheshin si numra, por si një mënyrë për të krahasuar numrat e plotë me njëri-tjetrin. Fjala “thyesë” vjen nga latinishtja, fractio, që do të thotë “të thyesh”. Egjiptianët i kanë përdorur thyesat që prej vitit 1800 p.e.s. Ata i shkruanin të gjitha thyesat duke përdorur atë që ne e quajmë thyesa njësi. Në Indinë e lashtë, thyesat shkruheshin pa vijë në mes. Ishin arabët ata që shtuan vijën në mes, për të ndarë numëruesin dhe emëruesin. Ky lloj shkrimi përdoret edhe sot.Fjalë kyçe: numra racionalë pozitivë, numra natyrorë, thyesa, numra dhjetorë, shumë, ndryshim, prodhim, herës, shprehje aritmetike, përqindje.1/5

| 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 |