Page 12 - Demo

MATEMATIKA 781.1 Vetia themelore e thyesave. Thjeshtimi i thyesaveA Kërkoni dhe zbuloniArba ka lexuar 13 e faqeve të një libri, Arbi 412 e po këtij libri, ndërsa Era lexoi 618 e tij. a) A kanë lexuar të tre fëmijët të njëjtin numër faqesh? b) Po nëse do të kishin lexuar tre libra me numër të ndryshëm faqesh?Argumentoni përgjigjen.B Vrojtoni dhe mësoniMbani mend:Nëse shumëzojmë (ose pjesëtojmë) numëruesin dhe emëruesin e një thyese me të njëjtin numër (të ndryshëm nga zero), marrim një thyesë të barabartë me të parën.Kjo njihet si vetia themelore e thyesave. Me barazim shkronjor, kjo veti shprehet në formën: ab= a cb c⋅⋅ ; ab= (ku b, c ≠ 0). Vetia themelore e thyesave na lejon të zëvendësojmë një thyesë me një thyesë të barabartë me të, por me një emërues tjetër, sipas dëshirës. Shembulli 1Zëvendësoni thyesën 325 me një thyesë të barabartë me të, por me emërues 100. ZgjidhjeMeqenëse 100 : 25 = 4, shumëzojmë numëruesin dhe emëruesin e thyesës së dhënë me 4.Kemi: 325 = 3 . 425 . 4 = 12100 .Mbani mend:Për ta thjeshtuar thyesën e dhënë deri në një thyesë të pathjeshtueshme, gjejmë PMP (pjesëtuesin më të madh të përbashkët) e numëruesit dhe të emëruesit të saj dhe i pjesëtojmë ata me këtë PMP.Shembulli 2Thjeshtoni thyesën 3048 . Zgjidhje Gjejmë PMP e numrave 30 dhe 48, duke i zbërthyer ata në faktorë të thjeshtë. 30155123548241263122223