Page 179 - Demo

9. SHPREHJET ME NDRYSHORE, EKUACIONE, INEKUACIONE175USHTRIME1 Gjeni vlerën e shprehjeve të mëposhtme për a = – 2. a) 3a – 5; b) 2a + 4; c) 21a + 1; d) 1,5a – 1. 2 Gjeni vlerën e shprehjes 2a – 4 për vlerat e mëposhtme të a-së. a) –2,5; b) 21 − ; c) 0; d) 23.3 Zbërtheni shprehjet: a) 3(x + 2); b) –2(x + 3); c) 4(1 – x); d) –5(x – 1).4 Shkruani si prodhim dy faktorësh:a) 4x – 4y; b) 2x + 2y; c) 2x – 4; d) 3x + 3y + 3.5 Hiqni kllapat në shprehjet: a) 2(3 + a) – 10; b) 20 + 15(x – 2); c) –3(y – 2) – 4; d) 28 + 4(y – 9). Shembulli 2Duke zbatuar vetitë e përndasisë, mund të bëjmë të tilla shndërrime identike: 3(5 + 4) = 3 · 5 + 3 · 4 = 15 + 12 = 27; 2(x + 5) = 2 · x + 2 · 5 = 2x + 10; –3(x + 4) = –3 · x + (–3) · 4 = –3x – 12; –2(x – 1) = –2 · x – (–2) · 1 = –2x + 2.Shndërrime të tilla i quajmë zbërthime të shprehjeve. Kujdes! Duket sikur në shprehjet (x – y) dhe –(x – y) nuk ka faktorë para kllapës. Në të vërtetë, duke pasur parasysh që a = +a = 1 · a dhe –a = (–1) · a, këto shprehje mund të shkruhen 1· (x – y) dhe (–1) · (x – y). Duke përdorur vetinë e përndasisë kemi: 1 · (x – y) = 1 · x – 1 · y = x – y; (–1) · (x – y) = (–1) · x – (–1) · y = –x + y. Pra, (x – y) = x – y dhe –(x – y) = –x + y. Mbani mend:Nëse para kllapave qëndron shenja (+), ne mund t’i heqim ato, pa ndryshuar shenjën e kufizave. Nëse para kllapave qëndron shenja (–), ne mund t’i heqim ato, duke i ndërruar shenjën në të kundërt çdo kufize.C Ushtrohuni duke zbatuar 1. A janë identike shprehjet? a) 2 · x dhe x · 2; b) (–1) · x dhe –x. 2. Zbërtheni shprehjet: a) 3(4 – x); b) –6(x – 1); c) +(x + 5); d) – (x – 2). 3. Zgjidhni ekuacionet: a) 2(x – 1) = 2; b) 3x + 5 = 8; c) –3(x + 2) = 0; d) 21 (x + 1) = 21 . 4. Oborri i shkollës ka formën e drejtkëndëshit me përmasa gjerësi x m dhe gjatësi dyfishin e gjerësisë. Si mund ta gjejmë syprinën e saj, nëse perimetri i oborrit është 90 m?