Page 194 - Demo

MATEMATIKA 719010.1 Përsëritje. Sistemi kënddrejtë koordinativ. Koordinatat e pikës A Kërkoni dhe zbuloniPërcaktoni koordinatat e objekteve. Shënoni objektet që ndodhen në secilin kuadrant. Vrojtoni koordinatat e tyre. Çfarë vini re?Vendosni vetë pika në kuadrante të ndryshme. Gjeni koordinatat e tyre.Vrojtoni koordinatat e objekteve që ndodhen mbi boshtet koordinative. Vendosni vetë pika të tjera në boshtet koordinative. Gjeni koordinatat e tyre.Bashkëbisedoni. B Vrojtoni dhe mësoniMbani mend:Rrafshin në të cilin është dhënë një sistem kënddrejtë koordinativ e quajmë rrafsh koordinativ. Boshtet e ndajnë rrafshin koordinativ në katër pjesë, që quhen kuadrante.Le të kemi në të një pikë A (fig. 10.2/a). Tërheqim prej saj pingulen me boshtin x’Ox; kjo e pret boshtin në pikën me koordinatë 3 (fig. 10.2/b). Numri 3 quhet abshisë e pikës A. Tërheqim tani nga pika A pingulen me boshtin y’Oy; ajo e pret boshtin në pikën me koordinatë 2 (fig. 10.2/c). Numrin 2 e quajmë ordinatë të pikës A. Fig. 10.2a)211 2 3A0yxb)211 2 3A0yxc)211 2 3A0yxNumrat x = 3 dhe y = 2 përcaktojnë pozicionin e pikës A në rrafshin koordinativ. Ato i quajmë koordinata të pikës A. Për pikën A, me abshisë 3 dhe ordinatë 2 përdoret shënimi A (3; 2). Gjithmonë, në vendin e parë shkruajmë abshisën e pikës, kurse në vendin e dytë ordinatën. Po të ndërrojmë vendet e koordinatave, merret tjetër pikë. Në figurën 10.3 janë paraqitur pikat M (6; −5) dhe N (−5; 6). Si përcaktohet pozicioni i pikës në rrafshin koordinativ, kur njihen koordinatat e saj? Në figurën 10.4 ilustrohet si mund të gjejmë pikën M (3, −4). Për këtë: Fig. 10.1fi10fi10fi9fi9fi8fi8fi7fi7fi6fi6fi5fi5fi4fi4fi3fi3fi2fi2fi1fi10 1123456789102 3 4 5 6 7 8 9 10boshti Oyboshti OxFig. 10.3–1 O 1 –1–2–3–4–5–6–6 –5 –4 –3 –2N 6 543212 4 5 6M B3yxxy42–2 0 2–44M(3; –4) O 3Fig. 10.4