Page 261 - Demo

257Dy madhësi quhen në përpjesëtim të drejtë, nëse kur njëra prej tyre rritet (zvogëlohet) disa herë, edhe tjetra rritet (zvogëlohet) po aq herë.Shkallë të hartës (skicës) quhet raportin e gjatësisë së një segmenti në një hartë (apo skicë), me gjatësinë e segmentit përkatës në Tokë. Kreu 8Njësia bazë për matjen e gjatësive është metri (shënohet m). Njësia bazë për matjen e syprinave të sipërfaqeve është metri katror (shënohet m2). Në bujqësi, për matjen e syprinave të sipërfaqeve tokësore përdoren njësitë e mëposhtme: dynymi(dn); ar, hektari (ha). Perimetri i rrethit me diametër d me rreze R jepet me formulën P = πd = 2πR.Teorema e Pitagorës: Në trekëndëshin kënddrejtë, syprina e katrorit të ndërtuar mbi hipotenuzën e tij është i barabartë me shumën e syprinave të katrorëve të ndërtuar mbi katetet e tij. Kreu 9Shprehje me ndryshore, shprehje që formohen me anë të numrave, ndryshoreve, shenjave të veprimeve dhe kllapave.Nëse shkronjat që figurojnë në një shprehje algjebrike i zëvendësojmë me numra dhe më pas kryejmë veprimet, do të marrim vlerën numerike të asaj shprehjeje për numrat e dhënë.Dy shprehje quhen identike nëse për çdo vlerë të ndryshores (ndryshoreve) i kanë vlerat përgjegjëse të barabarta. Shndërrim identik quhet zëvendësimi i çdo shprehjeje me një shprehje tjetër, identike me të.Monom quhet shprehja që merret duke kryer, mbi numrat dhe ndryshoret, vetëm veprimet e shumëzimit dhe të ngritjes në fuqi. Dy ose më shumë monome quhen të ngjashëm, kur në trajtat e tyre të rregullta i kanë pjesët shkronjore të njëjta.Reduktim i kufizave të ngjashme quhet veprimi i mbledhjes (zbritjes) së koeficientëve numerik të monomeve. Ekuacion quhet barazimi shkronjor (me ndryshore) për të cilin kërkohet vlera e shkronjës (ndryshores), që e kthen atë në barazim numerik të vërtetë. Kjo vlerë e shkronjës (ndryshores) quhet zgjidhje e ekuacionit.Dy ekuacione me të njëjtën ndryshore quhen të njëvlershëm, nëse kanë zgjidhje të njëjta.Inekuacion quhet mosbarazimi me një ndryshore, në qoftë se kërkohen vlerat e ndryshores që e vërtetojnë atë (e kthejnë në mosbarazim të vërtetë me të njëjtin kah). Çdo vlerë e tillë e ndryshores quhet zgjidhje e inekuacionit.Dy inekuacione, me të njëjtën ndryshore, quhen të njëvlershëm nëse kanë të njëjtën bashkësi zgjidhjesh.Kreu 10Nëse pika A përshkon një figurë F, atëherë simetrikja e saj A1 do të përshkojë një figurë F1, që quhet simetrike e figurës F në lidhje me drejtëzën d. Dy figura, që janë simetrike në lidhje me një drejtëz, janë kongruente. Shumëfaqësh quhet trupi i kufizuar nga shumëkëndësha.Shumëkëndëshat që kufizojnë shumëfaqëshin quhen faqe të shumëfaqëshit. Dy faqe priten sipas një brinje. Shumëfaqëshi quhet konveks nëse është i vendosur në të njëjtën anë të rrafshit të secilës faqe të tij.FJALORTH