Page 32 - Demo

MATEMATIKA 7281.11 Numrat dhjetorë periodikëA Kërkoni dhe zbuloniJepen thyesat 45;54;38; 6730 ;11699 . a) Zbërtheni në prodhim faktorësh të thjeshtë emëruesin e secilës prej tyre.b) Ktheni secilën nga thyesat në numër dhjetor.Çfarë vini re? Bashkëbisedoni me shokun/shoqen.B Vrojtoni dhe mësoniMësuam si të pjesëtohet një numër dhjetor me një numër natyror. Kjo mënyrë mund të përdoret edhe për të pjesëtuar një numër natyror me një tjetër numër natyror. Kështu, me anën e pjesëtimit, ne gjejmë numrin dhjetor që është i barabartë me një thyesë të zakonshme, pra kthejmë thyesën e zakonshme në numër dhjetor. Shembulli 1Të kthehet thyesa 74 në numër dhjetor. Zgjidhje Thyesa 74 është herësi i pjesëtimit të 7 me 4. Kryejmë këtë pjesëtim. Gjejmë 74 = 1,75.Duke u përpjekur të paraqesim si numra dhjetorë thyesat 1403 ; 49 ;..., vëmë re se procesi i pjesëtimit nuk merr fund dhe përftohen disa numra që kanë një numër të pafundëm shifrash pas presjes dhjetore: 46,666...; 0,444...; 2,2333...; 1,171717.... Këta janë numra dhjetorë të pafundmë. Në këta numra, pas presjes, gjithmonë një shifër ose një grup shifrash përsëritet vazhdimisht. Shembulli 21403 = 46,666... (përsëritet shifra 6); 49 = 0,444... (përsëritet shifra 4);6730 = 2,2333... (përsëritet shifra 3); 11699 = 1,171717... (përsëritet grupi i shifrave 17).Mbani mend:Shifra ose grupi i shifrave që përsëriten vazhdimisht quhet periodë.Vetë numrat quhen numra dhjetorë të pafundmë periodikë.Nëse te thyesa e zakonshme kryejmë pjesëtimin e numëruesit me emëruesin, do të marrim një numër dhjetor të fundmë ose një numër dhjetor të pafundmë periodik. Anasjellas, çdo numër dhjetor i fundmë mund të kthehet në thyesë të zakonshme.