Page 78 - Demo
P. 78


                                    MATEMATIKA 7744.2 Vlera absolute e numrit. Krahasimi i numrave racionalë A Kërkoni dhe zbuloniVizatoni një bosht numerik. Kërkojini shokut/shoqes të gjejë në të pikën që ndodhet 5 njësi larg origjinës së boshtit. Sa pika të tilla do të gjejë?Në cilën anë të pikës O ndodhen pikat? Diskutoni. B Vrojtoni dhe mësoniNë boshtin numerik (fig. 4.5) janë shënuar pikat N, M, që u përgjigjen numrave –3 dhe 2. Largesa e pikës N nga origjina është 3 njësi. Themi që vlera absolute e numrit –3 është 3. Largesa e pikës M nga origjina është 2 njësi. Themi që vlera absolute e numrit 2 është 2. Largesa e pikës O nga vetë pika O është 0 njesi. Themi që vlera absolute e numrit 0 (zero) është 0.Mbani mend:Vlerë absolute të një numri quajmë numrin që shpreh largesën nga origjina, të pikës përgjegjëse të tij, në boshtin numerik. Vlera absolute e numrit a shënohet |a| dhe është gjithmonë numër jonegativ.Kështu, |–3| = 3 dhe |2| = 2. Krahasimi i numrave racionalë Mbani mend:Ndër dy numra racionalë, më i vogli është ai, që e ka pikën përgjegjëse të vendosur në të majtë të pikës përgjegjëse të tjetrit. Duke parë figurën 4.1, mund të themi p.sh.: që: 43− < –1; 43− < 0; 3,5 > 0; 43− < 3,5 etj. ShembullKrahasoni numrat 34− dhe 23− . ZgjidhjeGjejmë vlerën absolute të këtyre numrave. 34− = 34; 23− = 23. Le të krahasojmë tani thyesat 34 dhe 23. I kthejmë ato në thyesa me emërues të përbashkët. Emëruesi më i vogël i përbashkët është 12. Kemi 34= 3 34 3⋅⋅ = 912 ; 23= 2 43 4⋅⋅ = 812 . Meqenëse 812< 912 , kemi 23< 34. Duke shumëzuar me (–1) të dyja anët e mosbarazimit dhe duke ndryshuar kahun e mosbarazimit marrim: 34− < 23− . Punë në grupMerrni në boshtin numerik numra pozitivë dhe negativë. Gjeni vlerat absolute. Çfarë vini re?Fig. 4.5–3 –2 –1 0 1 2N O M
                                
   72   73   74   75   76   77   78   79   80   81   82