Page 80 - Demo

MATEMATIKA 7764.3 Mbledhja dhe zbritja e numrave racionalë A Kërkoni dhe zbuloniNjë e treta e nxënësve të shkollës luan volejboll, një e katërta luan futboll. a) Ç’pjesë e nxënësve luajnë futboll ose volejboll?b) Nëse shkolla ka 240 nxënës, sa nxënës nuk luajnë futboll ose volejboll?Për secilin rast, shkruani një shprehje aritmetike dhe gjeni vlerën e saj.B Vrojtoni dhe mësoniRregullat e mbledhjes së dy numrave racionalë, janë të njëjta me ato të mbledhjes së dy numrave të plotë. Veçse ato mund të formulohen pak më ndryshe, duke përdorur kuptimin e vlerës absolute. Mbani mend:Për të mbledhur dy numra racionalë negativë, veprojmë kështu: Gjejmë dhe mbledhim vlerat absolute të tyre. Vendosim shenjën (–) para numrit të gjetur.Shembulli 1(–3,7) + (–3,5) =? Vlerat absolute të numrave që mblidhen janë 3,7 dhe 3,5. Kemi 3,7 + 3,5 = 7,2. Atëherë (–3,7) + (–3,5) = –7,2. Mbani mend:Për të mbledhur dy numra racionalë me shenja të ndryshme, veprojmë kështu: Gjejmë vlerat absolute të tyre dhe, nga vlera absolute më e madhe zbresim vlerën absolute më të vogël. Vendosim para numrit që gjetëm, shenjën e atij numri që ka vlerën absolute më të madhe. Shembulli 243    −  + (+1) = ? Vlerat absolute të numrave që mbledhim janë 43 dhe 1. Kemi 43> 1. Bëjmë zbritjen 43– 1 = 43 – 33= 13. Atëherë 43    −  + (+1) = 13− . Mbledhja e dy numrave racionalë gëzon vetinë e ndërrimit dhe atë të shoqërimit.Mbani mend:Ndryshim të numrit racional a me numrin racional b quajmë numrin d, që po të mblidhet me b, jep a. Simbolikisht shënohet d = a – b. Sipas përkufizimit d + b = a. Të njëjtën rregull që përdoret për të zbritur dy numra të plotë do të përdorim edhe për zbritjen e numrave racionalë. Për të gjetur ndryshimin e numrit racional a nga numri racional b, mjafton të gjejmë shumën e a me të kundërtin e b. Pra, a – b = a + (–b).