Page 54 - Demo
P. 54
52 Njohuri për gjuhënNdërrimet historike të fonemave në gjuhën shqipe1 Plotësoni fjalitë me fjalën/fjalët e duhura.Disa ndryshime fonemore mund të shpjegohen vetëm me anë të _______________, që kanë vepruar kohë më parë në gjuhë, por që në ditët e sotme _______________ më si dikur.Një pjesë e mirë e ndërrimeve historike shfaqen kryesisht në ____________________ të së njëjtës fjalë.Shumë ndërrime fonemore vihen re në formimin e ___________________ të foljeve.Disa ndërrime dalin në ____________________ që kanë të njëjtën rrënjë.Ndërrimet e fonemave nuk kanë ________________________, pra nuk shërbejnë për të dhënë _____________________ gramatikore.Me ________________ kuptojmë trajtat e ndryshme që merr fjala sipas kategorive gramatikore të saj.2 Lidhni me vijë llojin e ndërrimit të zanores me përshkrimin përkatës. Shkruani nga një shembull për secilin rast.Kontraksioni Kemi atëherë kur zanoret më të hapura bëhen më të mbyllura, ose kur zanoret e prapme bëhen më të përparme. Përzierja Kemi në rastet kur zanoret më të mbyllura bëhen më të hapura, ose kur zanoret e përparme bëhen më të prapme.Apofonia Ndodh në ato raste kur zanoret –ë, –e bashkohen për të dhënë zanoren –a.Metafonia Mbledhja ose reduktimi i dy zanoreve në kontakt me njëra-tjetrën në një diftong ose në një zanore të gjatë._______________________________________________________________________________________________________________________________________________________3 Lidhni rastin e ndërrimit të bashkëtingëlloreve me shembujt e dhënë.k-q brumbull – brumbujshekull – shekujg-gj fik – fiq plak – pleqs-t bir – bijflamur – flamujll-j shteg – shtigjeshelg – shelgjer-j marr – moraçjerr – çorar-rrmas – matshëtis – shëtit

