Page 136 - Demo

Kontinenti i AmerikësOQEANI PAQËSOROQEANI ATLANTIK600 900 1200 1500 18007506004503003001800Tropiku i GaforresLos AnxhelesMeksiko Siti HjustonNju-JorkShBAKANADAMEKSIKËBRAZILKILIARGJENTINËKarakasRecifeRio de ZhanejroBuenos AjresMontrealÇikagoVankuverRrethi ArktikBarrou1500 1200 900 6001501500 Ekuatori 0Harta klimatikeKlima e zonës së nxehtëKlima e zonave mesatare (dimër i lagësht)Klima e zonave të ftohtaKlima e zonave maloreKlima ekuatoriale (e nxehtë, reshje shiu gjatë gjithë vitit) Klima e savanës (e nxehtë, reshje stinore)Klima shkretinore (e nxehtë dhe e thatë)Verë e nxehtë, e thatë (klimë subtropikale)Verë e nxehtë, me lagështiVerë e butë, e lagështVerë e gjatë, e ngrohtë, me lagështiVerë e shkurtër, e ftohtë, me lagështiVerë shumë e shkurtër, e ftohtë, me lagështiNdryshon në varësi të lartësisë së relievitKlima e zonës së ftohtë ose polareklima e tundrës (temperatura shumë të ulëta dhe reshje të pakta, në formë bore)Klima e zonave akullnajore (Arktiku dhe Antarktida)OQEANI PAQËSOROQEANI ATLANTIK600 900 1200 1500 18007506004503003001800Tropiku i GaforresLos AnxhelesMeksiko Siti HjustonNju-JorkShBAKANADAMEKSIKËBRAZILKILIARGJENTINËKarakasRecifeBuenos AjresMontrealÇikagoVankuverRrethi ArktikBarrou1500 1200 900 6001501500 Ekuatori 0Harta klimatikeKlima e zonës së nxehtëKlima e zonave mesatare (dimër i lagësht)Klima e zonave të ftohtaKlima e zonave maloreKlima ekuatoriale (e nxehtë, reshje shiu gjatë gjithë vitit) Klima e savanës (e nxehtë, reshje stinore)Klima shkretinore (e nxehtë dhe e thatë)Verë e nxehtë, e thatë (klimë subtropikale)Verë e nxehtë, me lagështiVerë e butë, e lagështVerë e gjatë, e ngrohtë, me lagështiVerë e shkurtër, e ftohtë, me lagështiVerë shumë e shkurtër, e ftohtë, me lagështiNdryshon në varësi të lartësisë së relievitKlima e zonës së ftohtë ose polareklima e tundrës (temperatura shumë të ulëta dhe reshje të pakta, në formë bore)Klima e zonave akullnajore (Arktiku dhe Antarktida)OQEANI PAQËSOROQEANI ATLANTIK600 900 1200 1500 18007506004503003001800Tropiku i GaforresLos AnxhelesMeksiko Siti HjustonNju-JorkShBAKANADAMEKSIKËBRAZILKILIARGJENTINËKarakasRecifeBuenos AjresMontrealÇikagoVankuverRrethi ArktikBarrou1500 1200 900 6001501500 Ekuatori 0Harta klimatikeKlima e zonës së nxehtëKlima e zonave mesatare (dimër i lagësht)Klima e zonave të ftohtaKlima e zonave maloreKlima ekuatoriale (e nxehtë, reshje shiu gjatë gjithë vitit) Klima e savanës (e nxehtë, reshje stinore)Klima shkretinore (e nxehtë dhe e thatë)Verë e nxehtë, e thatë (klimë subtropikale)Verë e nxehtë, me lagështiVerë e butë, e lagështVerë e gjatë, e ngrohtë, me lagështiVerë e shkurtër, e ftohtë, me lagështiVerë shumë e shkurtër, e ftohtë, me lagështiNdryshon në varësi të lartësisë së relievitKlima e zonës së ftohtë ose polareklima e tundrës (temperatura shumë të ulëta dhe reshje të pakta, në formë bore)Klima e zonave akullnajore (Arktiku dhe Antarktida)Kontinenti i Amerikës ka kontraste të mëdha klimatike. Në veri dominon klima polare dhe subpolare. Në pjesën më të madhe të Amerikës Veriore dominon klima kontinentale, ndërsa në gadishullin e Floridës dhe Gjirin e Meksikës dominon klima tropikale. Në Amerikën e Mesme dallojmë dy tipa klimatikë, atë tropikal të thatë dhe atë oqeanik në ishuj. Në Amerikën e Jugut, në të dyja anët e ekuatorit, dallojmë klimën ekuatoriale, ndërsa duke shkuar më në veri dhe jug, dallojmë klimën tropikale dhe subtropikale. Krejt në jug të Amerikës së Jugut dallojmë klimën mesatare. Në pjesët e larta të maleve Kordiliere ka klimë me tipare malore. Brigjet e Oqeanit Paqësor janë nën ndikimin e klimës oqeanike. HidrografiaKontinenti i Amerikës është i pasur me ujëra të shumta, lumenj, liqene, dete dhe oqeane që e rrethojnë. Ka dalje në Oqeanin e Ngrirë të Veriut, Oqeanin Atlantik dhe Oqeanin Paqësor; dhe në shumë dete, si: Bufor, Bafin, Sargaso, Karaibe etj. Lumenjtë e kontinentit të Amerikës janë të gjatë dhe mjaft të pasur me ujë. Pjesa më e madhe e tyre shkojnë në drejtim të Oqeanit Atlantik, për shkak të pengesës së madhe relievore të Kordiliereve në perëndim. Lumenjtë e Amerikës derdhen në tri pellgje të mëdha detare: Oqeanin e Ngrirë të Veriut (lumenjtë Mekenzi dhe Nelson), në pellgun e Oqeanit Atlantik (lumenjtë Misisipi, Sen-Loreni, Rio-Grande, Orinoko, Amazona dhe La-Plata, ndërsa në pellgun e Oqeanit Paqësor lumenjtë Jukon, Kolumbia dhe Kolorado etj. Numri më i madh i liqeneve gjendet në Amerikën e Veriut. Ndër to përmendim Liqenet e Mëdha (Ontario, Ejri, Hjuroni, Miçigani, Superiori), Liqeni i Madh i Arinjve, Liqeni i Madh i Skllevërve etj. Në Amerikën e Jugut, si liqeni më i madh njihet Titikaka në Ande.Bota bimore dhe shtazoreNë kontinentin e Amerikës dallohen të gjitha zonat bimore të rruzullit tokësor, të cilat shtrihen në të dyja anët e ekuatorit. Në pjesën veriore dallohet zona e tundrës; poshtë saj, zona e tajgave; në ultësirat e mëdha qendrore, zona e stepave (preritë); në Malet Shkëmbore dhe Apalashe, zona e pyjeve të përziera; në gjirin e Meksikës dhe gadishullin e Floridës, bimësia tropikale. Në Amerikën e Jugut, në ultësirën e Amazonës shtrihen pyjet e pashkelura (selvaset); rreth lumit Orinoko gjenden savanat (lanoset); në rrafshnaltën e Brazilit dhe ultësirën e Gran Çakos, savanat (kamposet); ndërsa në Patagoni, stepat (pampaset). Kontinenti i Amerikës është i pasur me shumëllojshmëri të botës shtazore. Ka dallime ndërmjet rajoneve: në zonat polare dhe subpolare gjenden ariu polar, dhelpra polare etj.; në zonën e mesme ujku, bizonët etj.; në selvaset e ultësirës së Amazonës rriten lloje të ndryshme zvarranikësh (më i veçanti është anakonda, gjarpri më i madh në botë); në pjesën jugore gjenden lama, puma, çakalli etj. 2 Harta e tipave klimatikë të AmerikësDetyrëAnalizoni hartën ĞƚŝƉĂǀĞŬůŝŵĂƚŝŬģtë Amerikës dhe mundohuni të ƚƌĞŐŽŶŝƐŚƚƌŝƌũĞŶĞƚLJƌĞŐũĞŽŐƌĂĨŝŬĞ͘3 Pamje nga Misisipi4 Lama134