Page 103 - Demo
P. 103
TEMA 5 TEKNOLOGJIA E TRANSPORTIT101EģƚƌĂŶƐƉŽƌƚŝŶĂũƌŽƌ͕ůģǀŝnjũĂƚƌĂŶƐŵĞƚŽŚĞƚŶŐĂƟŵŽŶŝ;ĮŐ͘ϯͿ͕ ƚĞ ŇĞƚģƚ Ğ ŬƌĂŚģǀĞ ƚģ ĂǀŝŽŶŝƚ ŽƐĞ ƚĞ ŇĞƚģƚ Ğ ŚĞůŝŬģƐsë helikopterit, duke realizuar kështu ngritjen, zbritjen, kthimin majtas ose djathtas.Sisteme të tjera drejtuesedĞ ƐŝƐƚĞŵĞƚ Ğ ĚƌĞũƟŵŝƚ ďģũŶģ ƉũĞƐģ ĞĚŚĞ ƐŝƐƚĞŵĞƚ ĞŽƌŝĞŶƟŵŝƚĚŚĞƚģŶĂǀŝŐŝŵŝƚ͘>ůŽũĞƚģŶĚƌLJƐŚŵĞƚƌĂŶƐƉŽƌƟpërdorin metoda të ndryshme për t’u orientuar dhe për të udhëtuar drejt një vendi të caktuar. Me zhvillimin e ƚĞŬŶŽůŽŐũŝƐģƐģƚƌĂŶƐƉŽƌƟƚ͕ŵũĞƚĞǀĞƚģƚƌĂŶƐƉŽƌƟƚ͕ƐŝĚŚĞme zhvillimin e shkencave dhe teknologjive të tjera, sot në botë janë ndërtuar sisteme drejtuese moderne e të ƐŽĮƐƟŬƵĂƌĂ͘^ŝƐƚĞŵŝ ŝ ŶĂǀŝŐŝŵŝƚ ;ĮŐ͘ ϰͿ ŶĚŝŚŵŽŶ ĚƌĞũƚƵĞƐŝŶ Ğ ŵũĞƟƚpër të zgjedhur rrugën më të shkurtër drejt vendit ku do ƚģ ŵďģƌƌŝũģ͘ ŝ ŶũĞŚ ĚŚĞ ƉģƌĐĂŬƚŽŶ ƉŽnjŝĐŝŽŶŝŶ Ğ ŵũĞƟƚŶģ ƐŝƐƚĞŵŝŶ ƌƌƵŐŽƌ͕ ǀĞŶĚŝŶ Ğ ĚĞƐƟŶĂĐŝŽŶŝƚ ĚŚĞ ŵģ ƉĂƐƉģƌĐĂŬƚŽŶĞĚŚĞŝƟŶĞƌĂƌŝŶƋģĚƵŚĞƚŶĚũĞŬƵƌ͘^ŝƐƚĞŵŝ ŶĚŝŚŵģƐ ŝ ƉĂƌŬŝŵŝƚ ;ĮŐ͘ ϱͿ ŶĚŝŚŵŽŶ ĚƌĞũƚƵĞƐŝŶĞ ŵũĞƟƚ Ɖģƌ ƚģ ǀůĞƌģƐƵĂƌ ĚŝƐƚĂŶĐģŶ Ğ ƉĂƌŬŝŵŝƚ ĚŚĞ Ğorienton që të mos përplaset me makinat e parkuara ose me mjetet e tjera. Këto sisteme janë ndihmëse ose ĂƵƚŽŵĂƟŬĞ͕ĚŽŵĞƚŚģŶģŬƌĞũƚģƐŝƐŚƚƚģƉĂǀĂƌƵƌĂŶŐĂŶũĞƌŝƵ͘EũģƐŝƐƚĞŵ ƚũĞƚģƌģƐŚƚģĂŝƋģƉĂƌĂůĂũŵģƌŽŶƉģƌƐŚŵĂŶŐŝĞŶĞŵũĞƟƚŶŐĂŬŽƌƐŝĂ͘<LJsistem i vjen në ndihmë drejtuesit kur ai është i lodhur dhe mund të përgjumet Ŷģ ƟŵŽŶ͘ ^ŝƐƚĞŵŝ ŚLJŶ Ŷģ ǀĞƉƌŝŵ Ŷģ ƋŽŌģ ƐĞ ĚƌĞũƚƵĞƐŝshmanget nga korsia dhe nuk jep sinjale për parakalim.Krahas këtyre ka edhe sisteme të tjera, të cilat ndihmojnë drejtuesit e mjeteve të shmangin aksidentet dhe të minimizojnë rreziqet që vijnë si pasojë e pakujdesisë. ^ŝƐƚĞŵĞ ƚģ ƟůůĂũĂŶģ͗ ƐŝƐƚĞŵŝ ŝ ƌƵĂũƚũĞƐ Ɛģ ĚŝƐƚĂŶĐģƐŵĞƐmakinave, sistemi kundër përplasjes së mjetit nga prapa ose nga përpara, sistemi i errësimit të pasqyrave etj.Eģ ƚƌĂŶƐƉŽƌƟŶ ŚĞŬƵƌƵĚŚŽƌ͕ ůģǀŝnjũĂ ģƐŚƚģ ǀĞƚģŵŵĞ Ŷũģshkallë lirie, sepse trenat lëvizin sipas shinave, prandaj ĞĚŚĞ ƐŝƐƚĞŵŝ ŝ ĚƌĞũƟŵŝƚ ģƐŚƚģ ŵģ ŝ ƚŚũĞƐŚƚģ͘ <LJ ƐŝƐƚĞŵrealizon përzgjedhjen e binarëve ku do të lëvizë treni. Për ƚƌĞŶĂƚŵĞƐŚƉĞũƚģƐŝĚŚĞƚƌĂĮŬƌĞůĂƟǀŝƐŚƚƚģƵůģƚ͕ŶĚģƌƌŝŵŝŝďŝŶĂƌģǀĞŵƵŶĚƚģďģŚĞƚnë mënyrë manuale, ndërsa për trenat e shpejtë dhe në trafik të ngarkuar, ndërrimi ŝďŝŶĂƌģǀĞďģŚĞƚŶģŵģŶLJƌģĂƵƚŽŵĂƟŬĞ͕ŶģƉģƌŵũĞƚŬŽŵĂŶĚŝŵŝƚŶģĚŝƐƚĂŶĐģ͘Eģ ƚƌĂŶƐƉŽƌƟŶ ĚĞƚĂƌ ĚŚĞ ĂũƌŽƌ ŶƵŬ ŬĂ ƌƌƵŐģ ƚģ ĚƵŬƐŚŵĞ͕ ƉƌĂŶĚĂũ ŽƌŝĞŶƟŵŝ ĚŚĞĚƌĞũƟŵŝ ŝ ŵũĞƚĞǀĞ ƚģ ƚƌĂŶƐƉŽƌƟƚ ďģŚĞƚ ŶģƉģƌŵũĞƚ ƉĂũŝƐũĞǀĞ ĚŚĞ ƐŝƐƚĞŵĞǀĞ ƚģndryshme. &ŝŐ͘ϯdŝŵŽŶŝŶģĂǀŝŽŶFig. 4 Navigator në ĂƵƚŽŵŽďŝů&ŝŐ͘ϱ^ŝƐƚĞŵŝŶĚŝŚŵģƐŝƉĂƌŬŝŵŝƚ

