Page 165 - Demo

>ŽũĂĞŵŽŶŽƉŽůŝƚƵŬƌŝũƵĂŶģǀŝƟŶϭϵϯϱĚŚĞƋģŶŐĂĂũŽŬŽŚģĞderi sot, rregullat e saj nuk kanë ndryshuar. Ajo përbëhet nga: fusha, e cila mund të jetë prej kartoni ose prej letre, dy zare, një grup kartash, një shumë parash dhe një ŐƌƵƉůĞƚƌĂƐŚŵĞǀůĞƌģ͘dŚĞůďŝŝůŽũģƐũĂŶģƌƌĞŐƵůůĂƚĞďŝnjŶĞƐŝƚĚŚĞŬŽŶŬƵƌƌĞŶĐĂŶĚģƌŵũĞƚrivalëve. Ajo bazohet në një model të thjeshtë dhe të përshtatshëm, i cili tregon pikat kryesore të shfaqjes së strukturave të mëdha ekonomike, blerjen dhe shitjen e tokës, qarkullimin e parave, konkurrencën, çështjet me bankën, punën për marrjen e kredive, gjithashtu edhe marrëdhëniet midis pjesëmarrësve të tregut. Rëndësi të madhe për njŚǀŝůůŝŵŝŶĞŬģƐĂũůŽũĞŬĂŶģĂŌģƐŝƚģĞůŽũƚĂƌŝƚ͕Ɛŝ͗ůĂƌŐƉĂŵģƐŝĂ͕ĂŌģƐŝĂƉģƌƚģŵĞŶĂdžŚƵĂƌďƵƌŝŵĞƚĚŚĞŝŶǀĞƐƟŵĞƚŬŽŵƉĞƚĞŶƚĞ͕ƐĂŬƚģƐŝĂĞƚũ͘>ŽũĂnjŚǀŝůůŽŚĞƚĚĞƌŝŶģŵŽŵĞŶƟŶŬƵƌŶũģƌŝƉƌĞũůŽũƚĂƌģǀĞĚŽƌģnjŽŚĞƚŽƐĞŚƵŵďĞƚƚģŐũŝƚŚĂŬƵƌƐŝŵĞƚĮŶĂŶĐŝĂƌĞĚŚĞŬĂƉŝƚĂůĞƚ͕duke ua kaluar ato të tjerëve. Qëllimi i kësaj loje është forcimi i monopolit, duke bërë ƉģƌƉũĞŬũĞƚģǀĂnjŚĚƵĞƐŚŵĞŶģŬģƚģĚƌĞũƟŵ͕ŶģŵģŶLJƌģƋģƚģƐŚŵĂŶŐĞƚĨĂůŝŵĞŶƟŵŝ͘dĞƌŵŝ͞ŵŽŶŽƉŽů͟ŶģŶŬƵƉƚŽŶŶũģƉĞƌƐŽŶŽƐĞŬŽŵƉĂŶŝƋģŬŽŶƚƌŽůůŽŶŶģŶũģĨŽƌŵģŽƐĞŶģ Ŷũģ ƚũĞƚģƌ Ŷũģ ƉũĞƐģ ƚģŵĂĚŚĞ ƚģ ͞ƐĞŐŵĞŶƟƚ͟ ƚģŵĂůůƌĂǀĞ ŽƐĞƐŚģƌďŝŵĞǀĞ͘ <ģƚƵqëndron edhe thelbi i lojës që përshkruam më sipër: si të bëhesh monopolist.Monopoli në ekonomiShpesh mund të dëgjojmë që dikush ka vendosur monopolin për një produkt apo shërbim të caktuar. Kjo ndodh atëherë kur një individ apo një kompani ka kontroll të ŵũĂŌƵĞƐŚģŵŵďŝŶũģƉƌŽĚƵŬƚͬƐŚģƌďŝŵ͕ĚƵŬĞƉģƌĐĂŬƚƵĂƌŶĚũĞƐŚģŵŬƵƐŚƚĞƚŶģƚģĐŝůĂƚindividët ose kompanitë e tjera do të kenë akses (qasje ose të drejtë për të vepruar). Në këtë mënyrë, monopoli karakterizohet nga mungesa e konkurrencës ekonomike për një të mirë ose shërbim që ofron, si dhe nga mungesa e mallrave ose shërbimeve zëvendësuese. Kur qeveria i jep një sipërmarrjeje të caktuar të drejtën për të ushtruar monopol, gjendja e përgjithshme ekonomike rrezikon të përkeqësohet. Qeveria mund ƚģƌĞnjĞƌǀŽũģĂŬƟǀŝƚĞƟŶƋģŵĞƌƌƐŝƉģƌŵĂƌƌũĂƉģƌǀĞƚĞŶ͕ĚƵŬĞŬƌŝũƵĂƌŬģƐŚƚƵŶũģŵŽŶŽƉŽůƚģƋĞǀĞƌŝƐģ;ƐŝĕģƐŚƚģƉ͘ƐŚ͘<ŽƌƉŽƌĂƚĂffiŶĞƌŐũĞƟŬĞĞ<ŽƐŽǀģƐͿ͘dƌĞŐƵŽƐĞĞŬŽŶŽŵŝĂĞƚƌĞŐƵƚŶƵŬŵƵŶĚƚģŬƵƉƚŽŚĞƚƉĂŬŽŶŬƵƌƌĞŶĐģŶ͘Në treg ekzistojnë:1. ŬŽŶŬƵƌƌĞŶĐĂĞƉůŽƚģ͖2. ŬŽŶŬƵƌƌĞŶĐĂŵŽŶŽƉŽůŝƐƚĞ͖3. ŽůŝŐŽƉŽůŝ͖4. monopoli.ŬƵƉƚŽŶƉģƌŵĞƐůŽũģƌĂǀĞƚģŶĚƌLJƐŚŵĞĨƵŶŬƐŝŽŶĞƚĞƐŝƉģƌŵĂƌƌũĞƐ;ůŽũĂĞŵŽŶŽƉŽůŝƚ͕ƐŚŬģŵďŝŵŝŝǀĂůƵƚģƐ͕ŝŵŝƟŵŝŝƚƌĞŐƵƚͿ͘ŬĞŶŝĚģŐũƵĂƌĂƉŽůƵĂũƚƵƌŶĚŽŶũģŚĞƌģ͞ůŽũģŶĞŵŽŶŽƉŽůŝƚ͍͟EģƐĞƉŽ͕ĚŝƐŬƵƚŽŶŝŶģŬůĂƐģŵďŝƌƌĞŐƵůůĂƚĞŬģƐĂũůŽũĞ͘^ŝŵĞŶĚŽŶŝ͕ĐŝůŝģƐŚƚģƋģůůŝŵŝŝƐĂũ͍DĞĕ͛ĂƐƉĞŬƚƚģũĞƚģƐŬĂŶŐũĂƐŚŵģƌŝ͍AktivitetŽ ŬŽŚģ ĞMësimiNxënësi/ja: 1635Funksionet e sipërmarrjes