Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 73 - Demo
P. 73

                                        Cilët janë faktorët evolutivë?Mos harroni, pa ndryshim, nuk mund të ketë evolucion. Evolucioni është një proces ndryshimi që ndodh në organizmat e gjallë me kalimin e kohës. Procesi i evolucionit ndikohet nga faktorë të ndryshëm që ndikojnë në mbijetesën dhe suksesin riprodhues të organizmave. Më poshtë, përshkruhen disa nga faktorët që ndikuan në zhvillimin dhe përmirësimin e qenieve të gjalla.Përzgjedhja natyrore është një proces, me anë të të cilit, individë të caktuar me tipare të favorshme janë më të aftë të mbijetojnë dhe të riprodhohen se të tjerët. Me kalimin e kohës, frekuenca e këtyre tipareve në popullatë rritet, duke çuar në evolucionin e specieve të reja.Zhvendosja gjenetike është një proces i rastësishëm që mund të ndodhë në popullata të vogla, duke çuar në ndryshime në frekuencën e tipareve të caktuara. Kjo mund të çojë në shfaqjen e specieve të reja ose në zhdukjen e atyre ekzistuese.Mutacioni është një ndryshim në sekuencën e ADN-së të një organizmi. Mutacionet mund të jenë të dobishme, të dëmshme ose neutrale, dhe ato sigurojnë lëndën e parë për evolucion nga seleksionimi natyror.Përzgjedhja seksuale është një lloj seleksionimi natyror që ndodh kur individët me tipare të caktuara janë më të suksesshëm në tërheqjen e bashkëshortëve dhe në aspektin e riprodhimit se të tjerët. Kjo mund të çojë në evolucionin e tipareve që rritin aftësinë e një individi për të tërhequr bashkëshortin/en, të tilla si ngjyrat e ndezura ose mënyrat e shprehjes së miqësisë.Faktorët mjedisorë si: klima, habitati dhe disponueshmëria e ushqimit mund të ndikojnë gjithashtu në zhvillimin dhe përmirësimin e qenieve të gjalla. Organizmat që janë përshtatur më mirë me mjedisin e tyre, kanë më shumë gjasa të mbijetojnë dhe të riprodhohen, duke ua përcjellë tiparet e tyre të favorshme pasardhësve të tyre.Këta janë vetëm disa nga faktorët evolutivë që kanë sjellë, me kalimin e kohës, zhvillimin dhe përmirësimin e qenieve të gjalla. Njohja e këtyre faktorëve është thelbësore për të kuptuar procesin e evolucionit dhe diversitetin e jetës në Tokë.Përzgjedhja natyrore (Seleksionimi natyror)Përzgjedhja natyrore është procesi me të cilin individët me tipare të favorshme kanë më shumë gjasa të mbijetojnë dhe të riprodhohen sesa ata pa këto tipare. Me kalimin e kohës, kjo mund të çojë në evolucionin e tipareve të reja dhe divergjencën e specieve. Specie të ndryshme, për shkak të faktorëve të jashtëm ekologjikë, arrijnë të përshtaten. Ky është një tipar që Fig. 4 Ilustrim i një seleksionimi që ndodh në natyrëDisa minj i ka ngrënë dhelpra.Minjtë e mbijetuar riprodhohen.Popullata e minjve tëbardhë është më e madhe se popullata e minjve të zinj.Minjtë e bardhë janë shumë më tëdukshëm për dhelprën, kështu që ata janë ngrënë më shumë prej saj.Popullata e minjve tëbardhë është më e madhe se popullata e minjve të zinj.715.2 Faktorët evolutivë

| 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 |