Page 219 - Demo

USHTRIME1 Plotësoni diagramin e Venit për të gjetur të përbashkëtat dhe dallimet mes të folmeve dialektore dhe dialektit.të folme krahinore dialekt2 Plotësoni tabelën e mëposhtme, në mënyrë që të paraqitni disa nga dallimet mes gegërishtes dhe toskërishtes.Karakteristika Gegërishte Toskërishte 3 Mblidhni fjalë dialektore të zonës suaj (duke pyetur të afërmit dhe të moshuarit) dhe përbri secilës prej tyre shënoni shpjegimin në gjuhë standarde.Dialektet e shqipes, përveç të përbashkëtave të shumta, kanë edhe dallime. Disa prej tyre janë paraqitur në tabelën e mëposhtme.Karakteristika Gegërishte ToskërishteKanë togun ue: mue, punue, grue etj. ua: mua, punuar, grua etj.Kanë zanoren a hundore: kambë, nanë, hana etj. ë: këmbë, nënë, hëna etj.Kanë -n- ose -rndërzanore.Ruan -n-në ndërzanore hundore:zani, bana etj.-N-në ndërzanore të gegërishtes e kthen në -r-: zëri, bëra etj.Dialektet janë pasuri leksikore e gjuhës. Gjuha standarde pasurohet duke marrë vazhdimisht fjalë prej tyre, me të cilat zëvendëson fjalët e huaja ose sjell nuanca e ngjyrime emocionuese a larmi të shprehjes. Tabela e mëposhtme paraqet disa fjalë të tilla, bashkë me shpjegimet përkatëse.dhishta vend dhish emnaku adashifushëgropë fushë në mes malesh fyshtë zbrazëti, boshllëk hatroj mbaj me hatër lylë flluskëndërmjetëza muri ndarës i proshkët i freskët, tazepleqësore pleqsh i prajtë i heshturEdhe në fushën e fjalëformimit, gjuha standarde mbështetet shumë në modele dialektore. Për shembull, për formimin e disa emrave, si: lexues, mësues, ndërtues, hekurpunues, i lejueshëm etj., ka shërbyer si temë prodhuese pjesorja e dialektit të Veriut që mbaron me togun –ue (lexue, ndërtue, punue, lejue). Nga ana tjetër, forma e pjesores në -ua e dialektit toskë ka shërbyer si temë fjalëformuese për mbiemrat e nyjshëm: i lexuar, i mësuar, i ndërtuar, i punuar, i lejuar etj.Leksikologji217