Page 132 - Demo

MATEMATIKA 9130MATEMATIKA 9Mbani mend:Barazimi i vërtetë i dy përpjesëve quhet përpjesëtim.Kështu, barazimet 128 = 1510 dhe 3,61,2 = 6,32,1 janë përpjesëtim. Kurse barazimi 28 = 36 nuk është i vërtetë, pra nuk është përpjesëtim. USHTRIMEMe anë të shkronjave, vetia themelore shkruhet kështu: Nëse ab = cd është përpjesëtim, atëherë a · d = b · c. Është e vërtetë edhe fjalia e anasjellë. Nëse në një barazim dy përpjesësh, prodhimi i dy kufizave të jashtme është i barabartë me prodhimin e dy kufizave të brendshme, atëherë ky barazim është i vërtetë, d.m.th. është përpjesëtim. Pra, nëse për përpjesët ab dhe cd dihet që a · d = b · c, atëherë barazimi ab = cd është përpjesëtim. Nëse në një përpjesëtim, ndërrojmë vendet e kufizave të brendshme, marrim përsëri një përpjesëtim. Nëse në një përpjesëtim, ndërrojmë vendet e kufizave të jashtme, marrim përsëri një përpjesëtim. Me shkronja: Nga përpjesëtimi ab = cd rrjedhin përpjesëtimet: db = cadhe ac = dd. C Ushtrohuni duke zbatuar 1. a) Formoni përpjesëtime me përpjesët 25; 615 ; 72; 820 ; 216 . b) Formoni përpjesëtime me numrat 1, 17, 3, 51. 2. Duke përdorur vetinë themelore, tregoni nëse janë përpjesëtime barazimet e mëposhtme: a) 5 : 58 = 3 : 85; b) 0,40,1 = 0,160,4 . 3. Duke ndërruar vendet e kufizave, formoni tri përpjesëtime të reja nga i dhëni. a) 5 : 15 = 4 : 12; b) 120,2 = 300,5.1 Me cilat nga përpjesët 0,6 : 5; 4,2 : 7; 34: 6,25 mund të formojmë një përpjesëtim? 2 Formoni një përpjesëtim me numrat e dhënë. a) 10; 15; 24; 16; b) 2; 6; 18; 54. 3 a) Formoni një përpjesëtim, tek i cili kufizat e jashtme janë 40 dhe 15. b) Formoni dy përpjesëtime, ku secila nga kufizat e brendshme të jetë 18. 4 Nga numrat e dhënë, zgjidhni katër numra me të cilët mund të formoni përpjesëtim: a) 7; 9; 15; 21; 25; 35; 42; 49; b) 5; 10; 15; 24; 30; 40; 50; 64. 5 A është e vërtetë fjalia: “Nëse në një përpjesëtim, kufizat e jashtme i vëmë në vend të të brendshmeve dhe të brendshmet i vëmë në vend të të jashtmeve, atëherë do të marrim përpjesëtim”? Shprehni këtë fjali me anë të shkronjave. Argumentoni mendimin tuaj. 6 Nga përpjesët a : b = 4 : 3; b : c = 5 : 4 dhe c : d = 2 : 3, formoni përpjesën e zgjeruar a : b : c : d.7 Çmimi për një celular është 650 euro, çmimi për një palë kufje është 25 euro dhe çmimi për një kapak celulari është 15 euro. a) Bardhi llogariti shumën 675 euro për celularin, kufjet dhe kapakun. A i ka bërë saktë llogaritë Bardhi?b) Dyqani i celularëve ka bërë ulje. Nëse blini dy ose më shumë artikuj, dyqani ul 20% të çmimit normal të këtyre artikujve. Ju keni shpenzuar 702,5 euro. Në këtë rast ju keni blerë:Artikujt Vendosni “Po” ose “Jo” Arsyetoni përgjigjenCelular dhe 2 kufjeCelular, 2 kufje dhe kapakCelular, kufje dhe 2 kapakë