Page 240 - Demo

MATEMATIKA 9238MATEMATIKA 9Mbani mend:Barazimi i vërtetë i dy përpjesëve quhet përpjesëtim.Kështu, barazimet 128 = 1510 dhe 3,61,2 = 6,32,1 janë përpjesëtim. Kurse barazimi 28 = 36 nuk është i vërtetë, pra nuk është përpjesëtim. Diagrami rrethor është paraqitur në figurën 11.2.Diagrami me shtylla është një paraqitje e përshtatshme për shpërndarjen statistikore edhe për një tipar sasior diskret. Në boshtin e abshisave zgjidhen segmente të barabarta me mese në vlerat e tiparit dhe mbi to konstruktohen drejtkëndësha me lartësi të përpjesshme me dendurinë e vlerës.Në figurën 11.3 është treguar diagrami me shtylla për të dhënat e shembullit 1 te mësimi 1, ku lartësitë e shtyllave janë marrë sa denduritë përkatëse.1 02 1468101312149316142 3 4 5 Fig 11.3 HistogramiKur tipari sasior është i vazhdueshëm për paraqitjen grafike të shpërndarjes përdoret histogrami.Si konstruktohet histogrami?Mendojmë se klasat në të cilat janë grupuar vlerat e tiparit, janë të barabarta. Në boshtin e abshisave, vendosim njëri pas tjetrit intervalet që përcaktojnë klasat e ndryshme (fig. 11.4). Me bazë këto intervale, konstruktojmë drejtkëndësha me lartësi sa denduria ose të përpjesshme me të.Shumëkëndëshi i shpërndarjesShumëkëndëshi i shpërndarjes është një paraqitje tjetër grafike, e cila mund të përdoret në vend të histogramit. Në këtë rast, denduria vizatohet si një pikë mbi mesin e klasës ose grupit të të dhënave. Këto pika bashkohen pastaj për të formuar një grafik. C Ushtrohuni duke zbatuar1. Në një klasë, në provimin e matematikës u morën notat që vijojnë:3 5 4 5 3 3 4 3 5 3 2 33 3 2 4 4 5 3 4 4 4 3 24 3 1 3 2 3 3 5 3 2 3 42 2 2 2 3 3 5 4 3 3 2 34 2 3 3 2 1 2a) Konstruktoni tabelën e dendurive dhe të dendurive relative të të dhënave të mësipërme. Plotësojeni atë me denduritë e grumbulluara.b) Konstruktoni diagramin me shtylla dhe shumëkëndëshin e shpërndarjes për denduritë dhe për denduritë e grumbulluara.2. Temperaturat mesatare mujore të regjistruara në një qytet janë gjetur të tilla:Janar Shkurt Mars Prill Maj Qershor7 7,9 10,8 13,3 16,9 20,5Korrik Gusht Shtator Tetor Nëntor Dhjetor22,8 22,5 19,9 15,4 11,2 8,1Paraqitini këto të dhëna me një histogram.3. Zgjidhni ushtrimet 1 dhe 2 dhe duke zbatuar programin Excel.Fig. 11.2ADBC3,0001123455640682,4 161,8 241,2 320,6 400Fig. 11.4