Page 246 - Demo

MATEMATIKA 9244MATEMATIKA 9Mbani mend:Barazimi i vërtetë i dy përpjesëve quhet përpjesëtim.Kështu, barazimet 128 = 1510 dhe 3,61,2 = 6,32,1 janë përpjesëtim. Kurse barazimi 28 = 36 nuk është i vërtetë, pra nuk është përpjesëtim. USHTRIMEMbani mend:Mesorja (mediana) është vlera që i ndan të gjitha të dhënat e gjetura “më dysh”, kur ato janë radhitur nga më e vogla te më e madhja.Mbani mend:Mesatare (aritmetike) e të dhënave x1, x2, ... , xn quhet numri x1 + x2 + ... + xnn Shpeshherë e shënojmë x.Gjetja e mesatares me tabelat e denduriveNë qoftë se të dhënat janë sistemuar në formën e një shpërndarjeje statistikore (xi, ni ) ku xi janë vlerat e vrojtuara dhe ni denduritë përkatëse, atëherë mesatarja është: x = n1x1 + n2x2 + ...nkxkN ku N është numri i përgjithshëm: N = n1 + n2 + ... + nk. Pra, mesataren mund ta shkruajmë me anë të dendurive relative: x = f1x1 + f2x2 + ... + fkxk.Mesatarja aritmetike = (shuma e prodhimeve numër x denduri) : (shuma e dendurive) Kjo metodë përdoret kur denduritë janë të mëdha.C Ushtrohuni duke zbatuar1. Gjeni mesoren, modën, mesataren aritmetike të secilës nga shpërndarjet e mëposhtme:a) 6 9 7 6 12b) 5 2 2 5 3 1 4 3 5 5 4 3c) –1 –1 0 3 3 –2 –1 2 1 1 1 1d) 7,1 8,0 2,9 5,2 7,3 6,6 5,6 8,9 3,4 2,72. Të konstruktohet një tabelë dendurish të grupuara për të mbledhur të dhënat e mëposhtme (paraqitet numri i sekondave gjatë të cilave njerëz të ndryshëm arrijnë ta mbajnë frymën):10 24 16 37 36 32 3421 18 26 22 35 31 3126 16 31 11 40 13 42dhe të përdoret ajo për gjetjen e modës dhe të mesatares aritmetike. 1 Gjatë 14 vjetëve të fundit, sasia vjetore e reshjeve në një qytet ka qenë (në mm):640970 690 1075 870 695 661615840 810 890 890 1120 740Gjeni modën dhe mesoren e këtyre të dhënave.2 Në provimin e pranimit në universitet në një degë të tij, 10 nxënës nga rrethi A kanë arritur këtë numër pikësh: 73, 34, 45, 13, 98, 89, 47, 35, 72, 56. Ndërkaq, 10 nxënës nga rrethi B kanë arritur këtë numër pikësh: 60, 43, 62, 94, 11, 42, 41, 40, 70, 58. Gjeni mesoren e secilit nga grupet e të dhënave. Interpretoni rezultatet e gjetura.3 Të dhënat e mëposhtme kanë mesore 5 dhe mesatare 7:20; 5; 7; 2; 1.Gjeni grupe të dhënash, të tilla që të plotësojnë kushtet e mëposhtme:a) 5 të dhëna, mesorja të jetë 9, mesatarja të jetë 10;b) 7 të dhëna, mesorja të jetë 5, mesatarja të jetë 4;c) 10 të dhëna, mesorja të jetë 7,5, mesatarja të jetë 8;d) 10 të dhëna, mesorja të jetë 10, mesatarja të jetë 10.