Page 122 - Demo

120Iliria e shekujve të parë të erës së re ishte ende pjesë e Perandorisë Romake dhe si e tillë ndikohej prej ndryshimeve të saj. Komuniteti i krishterë në trojet ilire numëron pjesëtarët e parë të këtij komuniteti që QsNRKsWHVXQGLPLWWsSHUDQGRULW7UDMDQ ffifl GKHGsVKPLWsKLVWRULNHWUHJRMQsSsUQMsVKWULUMHWsW\\UHsidomos në qytetet e rëndësishme bregdetare, si Apolonia, Durrësi, apo Butrinti. Ndikimi i komuniteteve WsNULVKWHUD¿OORLWsQGLKHMHGKHPsVKXPsVLGRPRVSDVDUGKMHVQsSXVKWHWWsSHUDQGRULW.RVWDQGLQLL0DGK  LFLOLPHNWKLPLQQsIHQsHNULVKWHUsGKHWUDQVIHULPLQHNU\\HT\\WHWLWWsSHUDQGRULVsQsgjirin e Bosforit (Stambolli i sotëm), hap një faqe të re në historinë e qytetërimit perëndimor.Arkitektura paleokristiane, bazilikat Ndërtimet e para të krishtera nisën të ngrihen që në vitet e para pas zyrtarizimit të fesë nga perandori .RQVWDQWLQ1sYLMDWsSsUJMLWKVKPHDWR¿OOLPLVKWQGRTsQVNHPDWDUNLWHNWRQLNHURPDNHWsQGsUWLPLWWsbazilikave ose ato me planimetri qendrore. Të tilla e të shumta në numër, ato formojnë kompleksin e arkitekturës paleokristiane, të cilat për nga forma e zhvillimi, kanë prirje t’i shfrytëzojnë më mirë hapësirën e brendshme dhe vëllimet. Arkitektura paleokristiane ndahet në dy grupe të mëdha; ndërtimet e thjeshta e ato ceremoniale. Grupi i dytë, ai më i rëndësishmi e më kompleksi, ndahet në ndërtimet e bazilikave e ato me planimetri qendrore. Ndërtimet e bazilikave të shtrira në gjatësi, ndahen në tri hapësira kryesore të njohura si nefe, prej të cilave ai qendrori është më i lartë e më i gjerë. Në fundin e tij vendosej altari, si pika nevralgjike e kompozimit, ndërsa në anën lindore pozicionohej absida. Këto ndërtesa mbuloheshin me çati mbi MËSIMI 11ARTI PALEOKRISTIAN NË TERRITORET ILIRE Fig. 1. Detaj nga mozaiku i Kishës së Linit, shek. VI – VIIFig. 2. Bazilika e Arapajt, Durrës Fig. 3. Kisha e Linit, Pogradec