Page 17 - Demo

15Fig. 2. Vasili Kandinski (Vassily Kandinsky) (1866-1944), “Kompozim IV”, 1911, vaj në kanavacë.Fig. 3. Rëne Magrit (René Magritte) (1898-1967), ³/ODPEDH¿OR]R¿W´ffiYDMQsNDQDYDFsEmocionalizmi dhe cilësitë shprehëse Kritikë të tjerë e mohojnë rëndësinë e përshkrimit realist dhe cilësitë artistike të formalizmit. Ata mendojnë se asnjë objekt nuk mund të konsiderohet art nëse nuk krijon komunikim mbresëlënës me shikuesit. Cilësia shprehëse është më e rëndësishme se çdo cilësi tjetër. Teoria e tyre quhet HPRFLRQDOL]sP, sepse i jep rëndësi të madhe ndjenjave, gjendjes së brendshme, emocioneve që shpreh te shikuesi QsSsUPMHWYHSUsVVsDUWLW ¿J 7sWULDNsWRWHRULWsLOXVWUXDUDHGKHPH¿JXUDPXQGWsMHQsWsGRELVKPHSsUWsSDUsFLOsVLWsQGU\\VKPHestetike në veprat e artit. Secila prej tyre thekson disa cilësi estetike dhe nënvlerëson të tjerat.Të përdorim më shumë se një teori arti 1sTRIWsVHPEsVKWHWHPLYHWsPQsQMsUsQQJDNsWRWHRULSsUWsDQDOL]XDUYHSUsQHDUWLWQHNX¿]RKHPLnë kërkimin e informacionit tek ato cilësi (të dhëna) që na mundëson teoria e përdorur, çka mund të mos jetë e mjaftueshme kur analizojmë vepra të ndryshme arti. Për shembull, imitacionalizmi mund të jetë i nevojshëm kur analizojmë një vepër të pikturuar në mënyrë realiste. Por nëse analizojmë një pikturë që nuk ka subjekt realist, kjo teori mund të mos jetë e frytshme. Në këtë rast duhet të shohim teoritë e tjera. Duke përdorur tri teoritë e artit: imitacionalizmin, formalizmin dhe emocionalizmin, mund të arrijmë në një përfundim për artin pamor. $UWLsVKWsVKSUHKMHXQLNHHQMsLGHMHSsUYRMHRVHQGMHQMHWsUHDOL]XDUPLUsQJDDQDSDPRUHVLERËSOJMË DY VEPRA ARTI DUKE U NISUR NGA CILËSI TË NDRYSHME ESTETIKE “Thirrja e Shën Mateos”, KaravaxhoQëndrojmë përpara pikturës dhe përpiqemi të gjejmë sa më tepër cilësi estetike. Dimë që përshkrimi realist, cilësitë artistike dhe cilësitë shprehëse ndodhen në vepër. Cila është rruga më e mirë për t’i zbuluar? Hapat që ndjek kritika e artit: përshkrimin, analizën, interpretimin dhe gjykimin i njohim WDVKPs1s¿OOLPVLJXURKHPLTsFLOsVLWsHVWHWLNHWsYHSUsVWsSsUSXWKHQPHNsUNHVDWHWULWHRULYHMagrit ashtu si të gjithë artistët surrealistë (lëvizje artistike e shek. XX), kërkon ta çlirojë krijimtarinë nga NX¿]LPHWHPHQGLPLWUDFLRQDOGXNHKXOXPWXDUWKHOOsQsbotën e ëndrrave dhe të imagjinatës. 3LNWXUDWHWLMWsNsVDMSHULXGKHMDQsSsUSMHNMHSsUWsoOLUXDUFLOsVLQs¿]LNHWsQJM\\UsVQJDGHW\\UDHSsUVKNULPLWUHDOLVWWsREMHNWHYH¿]LNH