Page 176 - Demo

174Në kapërcim të shekujve XIX-XX Shqipëria ishte në kërkim të identitetit të vet sa si shtet, aq edhe si komb. Artistët e pakët të kësaj periudhe lëkunden mes komercializmit dhe një arti realist me frymë kombëtare, duke u shkëputur krejtësisht nga e kaluara e shekujve nën Perandorinë Osmane. 0DUXELGKHIRWRJUD¿DQs6KTLSsULQsmesin e shek. XIXTë parët që propozuan imazhe të vërteta nga realiteti i kohës ishin fotografët. I pari mes tyre LVKWH3MHWsU0DUXEL flffi QMsLWDOLDQLULTsHVROOLWHNQRORJMLQsHIRWRJUD¿VsQs6KNRGsUUUHWKYLWLWfl$LPHIRWRJUD¿WsHWLM]EXORLSsUKHUstë parë se ç’pamje kishte peizazhi, qyteti, dhe banorët e Shkodrës. Ai ofroi një shëmbëlltyrë të vërtetë të realitetit të kohës. Në këtë mënyrë u thye përfundimisht tradita shekullore e artit fetar si i vetmi art në realitetin shqiptar. Pas tij shumë fotografë të tjerë sidomos pas shpalljes së Pavarësisë, u shtuan gati në çdo qytet të 6KTLSsULVs'LVDSUHMW\\UHLVKLQ.HO0DUXEL flffi  GMDOL L ELUsVXDU L 3MHWULW IRWRJUD¿ NRUoDU.ULVWDT 6RWLUL flflffi  6KDQ 3LFL 'HGsJakova, Ymer Bali, etj. Arkitektura mes frymës italiane dhe asaj shqiptare1GsUNRKsQs¿OOLPWsVKHNXOOLW;;QsVKXPsT\\WHWHtë Shqipërisë, po ndryshonte dhe arkitektura e banesave dhe ndërtesave institucionale. 'LVD DUNLWHNWs YHQGDV VL .ROs ,GURPHQR flffiffi .ULVWR6RWLUL4HPDO%XWNDHWMRIUXDQQMsarkitekturë të rinovuar, larg frymës tradicionale të banesës popullore qytetare. Ata u frymëzuan nga arkitektura e kohës në perëndim dhe nga qytete të tjera të mëdha të Ballkanit, duke u dhënë qyteteve shqiptare një frymë të re mjaft perëndimore. Një shembull klasik i saj mund të shijohet ende sot në pedonale në Shkodër, apo në vilat e bulevardit “Republika” në Korçë. MËSIMI 29ARTI NË SHQIPËRI NË GJYSMËN E PARË TË SHEK. XXFig. 1. Kolë Idromeno, \shkodrane\Fig. 3. Dedë Jakova, \Fig. 4. Kel Marubi, \bajraktari i Shalës\Fig. 5. Pamje nga Sheshi Skënderbej, 1930Fig. 2. Pjetër Marubi, \