Page 96 - Demo

94Neoliti Epoka e neolitit shënon kalimin nga gjuetia tek agrikultura, ndërsa zhvillimet më domethënëse të saj i VKRKLPQs/LQGMHQH0HVPHUUHWKflYMHWSHUPrej kësaj periudhe një shembull i mirë vjen nga muri me kafka në qytetin e Xherikos pranë Detit të 9GHNXULFLOLGDWRQYMHWSHU%sKHWIMDOsSsUNDINDWsYsUWHWDQMHUs]RUHSMHVDEDOORUHHWsFLODYHështë mbuluar me allçi të pikturuar e sytë e zëvendësuar me guaska deti. Një tjetër qytet neolitik është ai i &DWDO+R\\XN i cili ndodhet në Anatolia. Këto qytete antike, për vetë aftësinë e banorëve për të jetuar në grup, e kthejnë të gjithë këtë zonë në djepin e qytetërimit botëror. 1MHULX¿OORLWDQMRKsPsPLUsPMHGLVLQNXMHWRQWH)LJXUDWTsDLSDUDTHWPDUULQIRUPsPsWsTDUWs)LOOXDQtë shfaqen shenja gjeometrike abstrakte, që tregojnë çfarë kanë të përbashkëta kafshët mes tyre. Kjo JMsQGRGKHGKHQsSDUDTLWMHQH¿JXUDYHWsWMHUDVLfflGLHOOLQMHULXGKHREMHNWHWTsHVKRTsURMQsDUPsWetj. Këto imazhe shërbejnë për të dokumentuar një ngjarje dhe për të përcjellë informacion. Vizatimet skematike shndërrohen në kode dhe janë forma e parë e shkrimit.Grupet e popullsive të kësaj periudhe dallojnë nga ato të mëparshmet, pasi mësuan të mbjellin, të korrin, apo të prodhojnë enë qeramike. Lidhjet mes grupit shtohen duke krijuar komunitete gjithnjë e më të forta. Ato ndërtuan vendbanime komplekse me materiale druri, tulla balte apo gurë. Format artistike të kësaj periudhe shënojnë përmirësim të dukshëm në teknikë edhe pse efekti shpirtëror i tyre është i ngjashëm me epokën e Paleolitit. Fig. 5. Figurë femre neolitike Fig. 6. Figurë femërore antropomorfe, kulti i pjellorisë së nënës tokë, periudha e neolitit Fig. 8. Dolmen Fig. 9. Dolmen dhe menhir në Kerivoret Fig. 10. Stonehenxh, AngliFig. 7 Kafkat e Xherikos, 7 200 p.e.r.Megalitet, format e para të arkitekturësNë të njëjtën periudhe në Evropë dallohen struktura guri të mëdha që njihen si monumente megalitik (nga greqishtja megas - i madh, lithos - gur).Këto struktura kishin lidhje me kultin e besimit e të vdekjes GKHQMHULXLQGsUWRLNXU¿OORLWsMHWRQWHQsSsUIVKDWUD6WUXNWXUDPsHIDPVKPHHNsWLMOORMLsVKWsDMRHzbuluar në Angli, njohur si StonehengeHFLODGDWRQYMHWSHU6WUXNWXUDHJXUWssVKWsQMsDOWDUngritur si faltore për kultin e Diellit, dhe është e orientuar saktësisht aty ku lind dielli në solsticin e verës.