Page 174 - Demo

166 BIOLOGJIA 10 - 11mëdha në të cilat klasifikohen të gjithë organizmat e gjallë.medula - (palca, në veshka) zona qendrore në një veshkë.mejoza - ndarje reduktuese në të cilën numri i kromozomeve përgjysmohet nga diploid në haploid.membrana qelizore - shtresë shumë e hollë yndyrash dhe proteinash që rrethon çdo qelizë të gjallë.menstruacione - largimi i shtresës së brendshme të mitrës nëpërmjet vaginës.mezofil - ind në qendër të gjethes, ku ndodh fotosinteza.mielina - substancë yndyrore që mbështjell aksonet e shumë neuroneve, duke bërë të mundur një kalim më të shpejtë të impulseve nervore.mikrometër - 1 × 10—6 metra.mikropil - hapësirë e vogël në cipën e farës.mikroskop me dritë - mikroskop që përdor dritën për të prodhuar pamje.mineral - një jon inorganik i nevojshëm në sasi të vogla tek organizmat e gjallë.mishngrënës - kafshë, e cila e siguron energjinë e saj, duke ngrënë kafshë të tjera.mitokondria - organel në të cilin ndodh frymëmarrja aerobe, duke liruar energjinë që do të përdoret nga qeliza.mitoza - ndarje bërthamore, e cila siguron qeliza gjenetikisht të njëjta në të cilat, numri i kromozomeve është ruajtur me dyfishim të saktë të kromozomeve.mitra - organi në të cilin zhvillohet embrioni te një gjitar.monokulturë - zonë e madhe e mbjellë me njëjtën kulturë bimore.monosakarid - sheqer i thjeshtë; karbohidrat, molekulat e të cilit janë ndërtuar nga një njësi sheqeri.morfologjia - forma e përgjithshme dhe forma e trupit e një organizmi.mungesa e oksigjenit - oksigjeni shtesë që duhet të merret nga organi pas ushtrimeve fizike të fuqishme, gjatë të cilave ka ndodhur frymëmarrje anaerobe; oksigjeni është i nevojshëm për të shpërbërë acidin laktik që është akumuluar si pasojë e frymëmarrjes anaerobe.muskuj ciliarë - unazë muskulore rreth lenteve, e cila mund të ndryshojë formën e saj.muskuj kardiakë - muskujt nga të cilët përbëhet zemra.muskul unazor (sfinkter) - një muskul që mbështjell një tub, i cili mund të tkurret për të mbyllur tubin.mutacion gjenetik - ndryshim në renditjen e bazave të ADN-së.mutacion - ndryshim në një gjen ose në një kromozom.mutagjen - substancë që shkakton mutacione.ndjeshmëri - aftësia për të zbuluar apo ndier ndryshimet në mjedis (ngacmimet) dhe për të dhënë përgjigje të përshtatshme.ndryshueshmëri e ndërprerëdallimet në tiparet e një grupi organizmash, ku secili përshtatet në një nga disa kategori të përcaktuara qartë.ndryshueshmëri e vazhduar - dallimet në tiparet e një grupi organizmash në të cilin nuk ekzistojnë kategori të përcaktuara; karakteristikat e çdo individi mund të shtrihen kudo midis dy ekstremeve.ndryshueshmëri - ndryshimet midis individëve të të njëjtit lloj.në gjumë (i fjetur) - gjendje në të cilën një organizëm ndërpret metabolizmin e tij, në mënyrë që të mund të mbijetojnë në kushte të pafavorshme.nefron - një nga mijëra tubthat e vegjël në veshkë, ku prodhohet urina.nektaria (gjëndrat e nektarit) - gjëndër, e cila prodhon një lëng sheqeror, gjendet në shumë lule që pjalmohen me anë të insekteve ose zogjve.nerv - tufë aksonesh ose dendritesh që i përkasin shumë neuroneve të ndryshme.neuron - qelizë nervore; qelizë e specializuar për transferimin e shpejtë të impulseve elektrike.nikotina - bar që shkakton varësi dhe që gjendet në tymin e duhanit.niveli trofik (ushqyes) - pozicioni i një organizmi në një zinxhir ushqimor, rrjetë ushqimore ose piramidë të biomasës, numrave ose energjisë.njëqelizor - i përbërë nga një qelizë.nxitës - bar që e bën sistemin nervor të punojë më shpejt.nxitje - ndryshim në mjedisin e një organizmi që mund të ndihet nga organet e tij ndijore.nyjat limfatike - organet në të cilat grumbullohet një numër i madh i qelizave të bardha të gjakut (të cilat mund të shkatërrojnë bakteret ose toksinat).organ shenjë - organ që ndikohet nga një hormon.organ - strukturë e përbërë nga një grup indesh, të cilat punojnë së bashku për të kryer funksione specifike.organel - strukturë brenda qelizës me funksion të caktuar.organet ndijore - grupe të qelizave receptore që u përgjigjen ngacmimeve specifike: dritës, tingujve, prekjes, temperaturës dhe kimikateve.organik - term i përdorur për të përshkruar substancat që janë prodhuar nga organizmat e gjallë ose molekulat e të cilëve përmbajnë karbon, hidrogjen dhe oksigjen.organizëm - gjë e gjallë.osmozë - përhapja e molekulave të ujit nga një zonë me potencialit të lartë të ujor në një zonë me potencial ujor më të ulët, përmes një membrane pjesërisht të