Page 173 - Demo

Tematika VIQytetarë francezë të riatdhesuar nga Algjeria, mbërrijnë në portin e Marsejës, 22 qershor 19624Poster që mbështeste referendumin për kushtetutën, 19583gjysmëpresidenciale (parlamentaro-presidenciale), në të cilën zgjeroheshin shumë kompetencat e presidentit dhe kufizoheshin ato të parlamentit. U ndryshua gjithashtu sistemi elektoral, i cili kaloi nga proporcional në maxhoritar, gjë që ndihmonte në krijimin e një shumice qeverisëse të qëndrueshme. Në dhjetor 1958, De Goli u zgjodh President i Republikës.Stabiliteti politik i arritur, i lejoi presidentit De Gol të zgjidhte përfundimisht çështjen algjeriane nëpërmjet bisedimeve. Ai u tregua i aftë t’u bënte ballë komploteve dhe terrorizmit të kundërshtarëve të shkëputjes algjeriane dhe, në vitin 1962, njohu pavarësinë e Algjerisë. Në vizionin e De Golit, humbja e kolonive nga Franca duhej të kompensohej me rifitimin e një roli më të madh në Evropë. Për të arritur këtë, ai mendonte se duhej të zvogëlohej roli i ShBA-së, sidomos në planin ushtarak. Nga ana tjetër, Franca kërkonte thellimin e bashkëpunimit politik, ekonomik dhe financiar me Evropën. Vitet 1968-1969 janë vite të protestave të shumta studentore për reformimin e sistemit arsimor universitar. Po kështu, edhe punëtorët francezë u ngritën për plotësimin e kërkesave të tyre ekonomike. Në vitin 1969, De Goli u tërhoq nga jeta politike. Në vitet 1969-1981, presidentë ishin Zhorzh Pompidu (Georges Pompidou)dhe Valeri Zhiskar D’Esten (Valéry Giscard d’Estaing), të cilët vazhduan kursin politik të përcaktuar nga De Goli. Në zgjedhjet e vitit 1981, president u zgjodh Fransua Miteran (François Mitterrand) i Partisë Socialiste. Nën drejtimin e tij, kjo parti ishte riorganizuar dhe kishte adoptuar një program pragmatist. Ai u rizgjodh president në vitin 1988, por u detyrua të bashkëqeveriste me një qeveri të djathtë, të dalë nga zgjedhjet e vitit 1986. Kjo bashkëqeverisje është një nga tiparet e politikës franceze.Në zgjedhjet parlamentare të vitit 1993 fituan përsëri partitë e qendrës së djathtë dhe në vitin 1995, president u zgjodh përfaqësuesi i tyre Zhak Shirak (Jacques Chirac).Zhvillimi ekonomik i Francës së pasluftësPaslufta solli ndryshime thelbësore dhe modernizim të ekonomisë franceze. Kjo e fundit kishte një shkallë më të ulët industrializimi krahasuar me Britaninë apo Gjermaninë Perëndimore. Tradicionalisht, roli i shtetit në ekonominë franceze ka qenë i konsiderueshëm, si rezultat i politikave ekonomike “dirizhiste”. Ky rol evidentohej si në përcaktimin e drejtimeve të zhvillimit ekonomik me krijimin e Komisariatit të Planit në vitin 1946, ashtu edhe në praninë e një sektori shtetëror me peshë të madhe në ekonomi, si rezultat i shtetëzimeve në sektorin bankar, energjetik dhe minerar. Natyrisht që planifikimi funksiononte si një bashkëpunim i partnerëve ekonomikë më tepër sesa si një politikë autoritariste dhe diktuese.Franca ishte një nga përfituesit kryesorë të ndihmave në kuadër të “Planit Marshall”. Shpejt u tejkaluan nivelet ekonomike të paraluftës dhe ekonomia u rrit me ritme të shpejta. Roli i ekonomisë franceze u rrit sidomos pas fillimit të procesit të integrimit ekonomik të vendeve të Evropës Perëndimore. Fjalordirizhiste – (fr. diriger - drejtoj) sistem ekonomik, ku shteti ushtron një ndikim të fortë mbi investimin, në krahasim me një rol thjesht rregullator për shtetin.171