Page 149 - Demo

PËRGJIGJET143Kapitulli 22. 1. -1 a) kur grimcat e substancës ndahen nga njëra-tjetra dhe përhapen midis grimcave të tretësit b) kur grimcat e substancës nuk ndahen dhe nuk përhapen c) tretësirë ku si tretës është uji 2. a) nitrati i argjendit b) rreth 20 herë më e tretshme c. një tretësirë pa ngjyrë me disa grimca të ngurta (të bardha) të patretura të rëna në fund të enës d) Lënda e ngurtë e patretur do të tretet gradualisht. 3. a) kalciumi (CaCl2), dhe argjendi(AgNO3) b. CaCO3 dhe AgCl 4. Shembujt janë: a) sheqeri, kripa, pluhuri i sapunit b) mielli, piperi, plastikat, druri, çeliku. 5. Shembujt janë: propanoni, tek pastruesi i manikyrit; terpentina që përdoret për hollimin e bojërave të vajit; etanoli te parfumet dhe solucionet e pasrrojës. 6. Uji përmban oksigjen të tretur, të cilin peshqit e thithin me anë të velëzave; dioksidi i karboni tretet pak në ujë, përdoret në përgatitjen e ujit të gazuar dhe pijeve të gazuara. 2.2 - 1. Substancë e pastër është ajo që përmban grimca të një substance të vetme. 2. Jo. Papastërtia është një substancë e padëshiruar. 3. Sepse prania e një substance të padëshirueshme ndikon në pikën e vlimit dhe të shkrirjes së një substance. 4. Po. Mund të përmbajë grimca gazesh të tjerë. Për shembull, në ajër mund të ketë gaze të dëmshëm të përftuar nga djegia e karburantit dhe që dalin në formën e tymit nga automjetet. 2.3 - 1. a) Lëngu i përftuar nga filtrimi b) Lënda e ngurtë që mbetet në letrën filtruese: kur filtrojmë një përzierje të përbërë nga shkumësi dhe uji, uji është filtrati dhe shkumësi është fundërria. 2. a) Grimcat e vogla të sheqerit janë plotësisht të ndara dhe do të kalonin lehtë përmes letrës filtruese. b) duke ngrohur ngadalë tretësirën për të avulluar një pjesë të ujit; kujdes se nxehja e shpejtë bën që sheqeri të digjet 3. Duke ngrohur tretësirën që uji të avullojë, derisa ajo të bëhet e ngopur; më pas ajo lihet të ftohet; filtrohen kristalet e formuara. 4. Përzierjes kripë – sheqer i shtohet pak etanol, në mënyrë që të tretet sheqeri. Pastaj ajo filtrohet për të veçuar kripën. Filtrati ngrohet në banjëmari që të avullojë etanoli dhe të përftohet sheqeri në trajtë të ngurtë. Kujdes: etanoli merr flakë lehtë. 5. Përdorni një magnet për të hequr hekurin.2.4 - 1. Me anë të distilimit të thjeshtë; 2. Qëllimi i tyre është të lejojnë kondensimin e tretësit. Uji i ftohtë e mban temperaturën të ulët për të lejuar zhvillimin e procesit të kondensimit. 3. sepse kjo është një përzierje e dy lëngjeve, jo një tretësirë kripërash të tretura 4. Marrim si shembull distilimin e thyesuar të përzierjes së ujit me etanolin: rruazat e qelqit në kolonën e thyesimit mundësojnë një shtrirje të gjerë sipërfaqeje për zhvillimin e procesit të kondensimit. Kur rruazat ngrohen deri në 78 °C, etanoli hyn në tubin e kondensatorit. Ndërsa uji kondensohet mbi rruaza dhe rrjedh duke u kthyer përsëri në shishe. 5. Sepse X nuk ka pikë jeshile që të përputhet me pikën në C. 6. Mund të prisni secilin rreth me ngjyrë veç e veç, dhe t’i zhysni ata në një sasi të vogël uji. Boja do të përhapet në ujë. Më pas, mund të kulloni lëngun (ose të përdorni një centrifugë) për ta ndarë atë nga letra, dhe të avulloni ujin për të përftuar bojën në gjendje të ngurtë. (Duhet të punoni me sasi tepër të vogla!)2.5 - 1. Kjo varet nga mënyra se si substancat ndërveprojnë me letrën dhe tretësin bashkë. Për shembull, substanca X mund të jetë më e tretshme se substanca Y në tretësin e dhënë, por më pak e përthithur në letër. Prandaj edhe ajo do përshkojë më tepër distancë. Në fund, X-i dhe Y-i do të ndahen. 2. a) Ai tregon vendndodhjen e një substance pa ngjyrë. b) sepse aminoacidet janë pa ngjyrë 3. Një substancë ka një vlerë Rf të palëvizshme për një tretës të dhënë. Kështu që, kjo substancë mund të gjendet lehtë duke e kërkuar atë në tabelën e vlerave të Rf- së. 4.a) Vetëm C-ja. A-ja ka një pikë në të njëjtën lartësi me pikën C. b dhe c) Këto janë vlerat Rf dhe emrat e aminoacideve: A) 0.14, lizinë; 0.26, glicinë; 0.73, leucinë B) 0.38, alaninë; C) 0.73 leucinë D) 0.43, prolinë E) 0.6, valinë.Përmbledhje kapitulli 1 – Njohuritë bazë1. a) A iii. B v. C vi. D i. E iv. F ii. 2. a) për të kondensuar avullin e ujit; b) për të parandaluar largimin e avullit para se ai të kondensohet; c) i. në epruvetën që po ngrohet; ii. në pjesën e poshtme të tubit të qelqit; d) distilimi; e) kripë.3. a) i. 100°C; ii. është më e ulët se ajo e ujit të detit (papastërtitë e rritin pikën e vlimit); b) në ballon, enë laboratorike; c) i. C; ii. në pjesën fundore të kondensatorit; d) filtrimi do të largonte vetëm papastërtitë e patretshme. 4. a) llamba e gazit, hinkën, trekëmbëshin, shishen konike, fashën, shufrën e qelqit, letrën filtruese, kupën b) hidhet mostra në kupshore porcelani dhe i shtohet ujë / vendoset kupshorja mbi rrjetën e kamjes / nxehet derisa të vlojë, duke e trazuar me shufrën e qelqit / vendoset hinka me letër filtruese mbi grykën e shishes konike / filtrohet me kujdes përzierja e nxehur / largohen mbetjet e ngurta dhe futen të thahen në një sobë 5. a) një përzierje b. lëngjet duhen ndarë nga njëritjetri, prandaj distilimi i thjeshtë nuk do të funksiononte siç duhet. c. Azoti ka pikën më të ulët të vlimit nga të tre, ndërsa oksigjeni më të lartën. 6. a. Duhet të ndahet me anë të filtrimit; b. Përdoret distilimi i thjeshtë. c. Shikoni distilimin e thjeshtë (skemën). 7. a) B; b) A; c) e kuqe. 8. a) prolina dhe valina; b) prolina; c) Nuk do të ndryshojnë. (Pikat do të largohen më pak gjithashtu.) 9. Hidhuni një sy udhëzimeve në temën: Më shumë njohuri për kromatografinë në letër.Kapitulli 33.1 - 1. a) Atomi është ajo grimcë e lëndës që nuk mund të ndahet më tej me anë të metodave kimike; gjithçka përbëhet nga atomet. b) Një element përmban vetëm një lloj atomi. 2. Pjesa më e madhe do të ishte një hapësirë e zbrazët, me një bërthamë të vogël në qendër, dhe një re elektronesh që sillen përreth bërthamës duke “zukatur”, pak larg nga ajo. 3. a) natriumi b) hekuri c) plumbi d) argjendi 4.a) kalciumi b) magnezic) azoti 5. Ajnshtajniumi, Es 6. mund të zgjidhni: a) tri metale të çfarëdoshme nga Grupi I dhe II b) tri jometale të çfarëdoshme nga Grupi VIIIA dhe VIIA. (Në grupet e tjera, duke zbritur në grup, ka kalime nga jometale në metale.)3.2 - 1. protone, elektrone, neutrone 2. a) protoni b) neutroni c) elektroni 3. fluori 4. Ata kanë numër të njëjtë protonesh dhe elektronesh, prandaj dhe ngarkesa është asnjanëse. 5. a) numri i protoneve në bërthamën e një atomi b) numri i përgjithshëm i protoneve dhe neutroneve në bërthamën e një atomi 6. sipas renditjes: atomi i karbonit me 6p,6e,6n; atomi i oksigjenit me 8p,8e,8n; atomi i magnezit me 12p,12e,12n; atomi i aluminit me 13p,13e,14n; atomi i bakrit me 29p, 29e, 35n3.3 - 1. a) Izotopet janë atome të të njëjtit element, me numër të ndryshëm neutronesh b) karboni -12, 126 C; karbon -13, 136 C; karbon - 14, 146 C 2. Atomet e tij janë të paqëndrueshëm, dhe ata zbërthehen duke lëshuar rrezatim. 3. shkurtimi i ‘izotopit radioaktiv’; për shembull karboni-14, kobalti-60, urani-235 4. a) Ai mund të vrasë qelizat, duke dëmtuar kështu organet tona. b) Rrezatimi i vret qelizat kanceroze shumë më lehtë sesa qelizat e shëndetshme. 5. a) Radioizotopi përzihet me naftën ose gazin që kalon në tubacion. Në se numëruesi Geiger nuk dallon rrezatim jashtë tubit, do të thotë se nuk ka rrjedhje. b) Numëruesi Geiger dallon rrezatim jashtë tubit. 6. a) Për të zhdukur bakteret ose mikroorganizmat e tjerë që shkaktojnë kalbjen. b) kobalt -60 dhe cezium -1373.4- 1. a) Skemat duhet të paraqesin 3 shtresa elektronike, me 2 elektrone në shtresën e parë (të brendshme), 8 elektrone në të dytën, dhe 3 në të tretën. b) 2+8+3 c) alumin 2. a) 2+1 b) 2+8+2 c) 1. 3. Grupi V A 4. tre. 5. a) 2+8+18+8; b) Është joaktiv sepse shtresa e jashtme elektronike është e plotësuar me tetë elektrone.3.5- 1. Vini re, se ju duhet të njihni emrat dhe simbolet e 20 elementëve të parë. Duhet gjithashtu të njihni emrat dhe simbolet e elementeve