Page 151 - Demo

PËRGJIGJET145Ai është jashtëzakonisht aktiv. c) i. 5 ii. 37 iii. 1 3. a) heliumi b) klorib) neoni d) bromi e) fluori f ) Jodi 4. a) halogjene b) i. në mënyrë akoma më shpërthyese ii. hidrogjen + fluor → fluorur hidrogjeni c) i. me më pak vrull se me klorin ii. hidrogjen + brom → bromur hidrogjeni 5. a) rreshti i dytë i Tabelës Periodike b) i. Grupi IA i tabelës bashkëkohore nuk përmban Cu dhe Ag. ii. Të gjithë elementet e këtij grupi janë aktivë dhe me veti të ngjashme – përveç bakrit dhe argjendit. iii. Metale alkaline c) i. halogjene ii. Sepse është metal. iii. Është një prej elementeve kalimtare. d) për elementet e pazbuluar deri në atë kohë e) Gazet e plogëta nuk ishin zbuluar deri vonë – kryesisht sepse ishin joaktive. 6. a) A, metal alkalin; B, halogjen; C, gaz i plogët; D, element kalimtar; E, metal i Grupit IIA (metal alkalino-tokësor); F, halogjen; G, element kalimtar b) i. A: drejt fundit të grupit; B: në krye të grupit, C: drejt fundit të grupit ii. A: ka 1 elektron; B ka 7 elektrone; C: ka 8 elektrone; c) atomet veprojnë për të arritur qëndrueshmërinë e shtresës elektronike të jashtme. Sa më të lehtë të jetë për një element që të japë ose të marrë elektrone, aq më aktiv është ai. Por nëse atomet kanë një shtresë elektronike të jashtme të qëndrueshme, elementi është joaktiv. d) A: rubidiumi ose ceziumi; B: fluori; C: argoni, kriptoni, ksenoni, ose radoni; D: një nga elementet kalimtare, p.sh. hekuri; E: magnezi; F: bromi; G: hekuri e) D dhe G 7. a) katër prej këtyre: heliumi, neoni, argoni, kriptoni, ksenoni, radoni b) i. molekula përbëhet vetëm nga një atom ii. Atomet e tyre kanë shtresë elektronike të jashtme të qëndrueshme, prandaj nuk kanë nevojë të shkëmbejnë elektrone c) i. Atomet e tyre marrin, japin ose bëjnë të përbashkët elektrone, duke arritur në këtë mënyrë të formojnë një shtresë elektronike të jashtme të qëndrueshme, si gazet e plogëta. ii. joaktive.Kapitulli 55.1- 1. Në një përzierje hekuri - squfur, të dy elementet (hekuri dhe squfuri) nuk janë të lidhur kimikisht. - por në përbërjen e sulfurit të hekurit po. 2. Çlirimi i energjisë - në trajtën e një drite verbuese dhe një zhurma kërcitëse si fishekzjarr. Gjithashtu, vihet re, se fillimisht shiriti i magnezit ndizet, pra merr energji për t’u aktivizuar, por më pas çliron më shumë nxehtësi sesa mori dhe reaksioni në tërësi shoqërohet me çlirim nxehtësie. Hiri i bardhë i formuar duket shumë ndryshe nga magnezi. Kjo tregon se ka ndodhur një ndryshim kimik.3 a) fizik b) kimik c) fizik d) kimik5.2 - 1. Ata kanë të plotësuar shtresën e jashtme me 8 elektrone, e cila është e qëndrueshme dhe nuk u nevojitet të marrin apo të japin elektrone. 2. Ata veprojnë me atome të elementëve të tjerë duke marrë, dhënë ose çiftëzuar elektronet e jashtme, për të arritur një konfigurim të qëndrueshëm. 3. Shpërndarja e elektroneve te joni i natriumit është 2,8, 0, ndërsa te joni i klorit është 2, 8, 8. 4. a) Ai ka 11 protone dhe vetëm 10 elektrone, prandaj e ka ngarkesën 1+. b) Ai ka 17 protone dhe 18 elektrone, prandaj dhe ngarkesën e ka 1-.5. Një atom ose grup atomesh me ngarkesë pozitive ose negative.6. Ata kanë një konfigurim të qëndrueshëm me 8 elektrone të shtresës së jashtme, prandaj nuk e kanë të nevojshme të marrin ose japin elektrone. 5.3 - 1. Vizatimi duhet të ketë si produkt jonin natrium dhe jonin klorur, si dhe një hark shigjetë që tregon kalimin e elektronit nga atomi i natriumit te atomi i klorit. 2. Është lidhje që realizohet midis joneve me ngarkesë të kundërt. 3. Një strukturë gjigante (rrjetë kristalore jonike) që përmban miliona jone, në të cilën jonet e natriumit alternohen me jonet e klorit, në raportin më të thjeshtë numerik 1:1, dhe formula e saj është NaCl. 4. a) Për të formuar një jon, atomi humbet dy elektrone; prandaj dhe joni ka dy protone më shumë sesa elektrone, gjë që i jep atij ngarkesën 2+. b) Sepse ngarkesat e kundërta e tërheqin njëra-tjetrën. c)Ngarkesa në secilin jon magnez është 2+ , e cila balancohet nga shuma e ngarkesave të dy joneve klorur 2 x 1- = 2-, duke bërë që ngarkesat të asnjanësohen. d) raporti më i thjeshtë numerik midis joneve në rrjetën kristalore të klorurit të magnezit është 1 : 2, d.m.th. çdo jon Mg2+ lidhet me dy jone Cl-.5.4 - 1. Atomi i kalciumit jep dy elektrone për të formuar jonin kalcium me ngarkesë 2+. Prandaj joni ka dy protone më shumë sesa elektrone, gjë që i jep atij ngarkesën 2+.2. Atomi jep tre elektrone për të formuar një jon Al3+.3.a) K+, Cl- b) Ca2+, S2- c) Li+, S2- d) Mg2+, F4.a) KCl b) CaS c) Li2S d) MgF2. 5.a) CuCl2 b) Fe2O36. Klorur bakri(I), sulfur hekuri(II), nitrat magnezi, nitrat amoni, hidrogjen karbonat kalciumi7.a. Na2SO4 b) KOH c) AgNO35.5 - 1. a) lidhje kovalente b) për shkak të forcave të tërheqjes midis dy atomeve: të dyja bërthamat tërheqin elektronet e përbashkëta duke i mbajtur atomet e lidhura. 2. Është një grimcë e përbërë (përfaqëson substancën) nga dy ose më shumë atome të njëjtë apo të ndryshme, të bashkuar me lidhje kovalente ose kovalente polare.3. hidrogjeni, H2; oksigjeni, O2; azoti, N2; Fluori,F2; klori,Cl2; bromi, Br2; jodi, I2; squfuri, S8 (zakonisht, nëpër barazime i referohemi me S)4. Vizatimet duhet të jenë si ato në faqen 66 dhe 67. 5. Dy atomet e azotit kanë bërë të përbashkët tre çifte elektronesh.5.6- 1. a) një përbërje ku atomet e elementëve të ndryshëm lidhen duke çiftëzuar elektroneb) H2, Cl2, N2, C2H5OH, HBr. 2. Vizatimet duhet të jenë si ato në faqen 68. 3. Tri atome hidrogjeni çiftëzojnë elektrone me një atom azoti, duke formuar shtresë të jashtme për secilin atom hidrogjen me nga 2 elektrone dhe me 8 elektrone për azotin.4. Vizatimin duhet të jetë si ai në faqen 69. 5. Secili atom karbon çiftëzon dy elektrone me atomin tjetër të karbonit. Rezultati është një lidhje dyfishe.5.7 - 1. Grimcat vendosen sipas një modeli të qëndrueshëm që shtrihet në të gjitha drejtimet, ku jonet, atomet apo molekulat vendosen në nyjat e rrjetës duke formuar kristale me forma gjeometrike të rregullta. 2. a)jonet b) molekulat 3. Kloruri i natriumit në gjendje të ngurtë nuk e përcjell rrymën elektrike, sepse jonet nuk lëvizin lirisht, por kur kripa tretet në ujë, rrjeta kristalore prishet dhe jonet lëvizin lirisht në tretësirë. Tretësira ujore e NaCl është përcjellëse e rrymës elektrike.4.a) molekulare: pika e ulët e shkrirjes tregon se forcat që mbajnë të lidhura grimcat brenda rrjetës janë të dobëta. b) Jo, sepse është në gjendje të lëngët dhe është e përbërë nga molekula (grimca pa ngarkesë). 5. Molekulat e ujit qëndrojnë në një rrjetë të rregullt, ku forcat midis tyre janë të dobëta. Kur akulli ngrohet, molekulat fillojnë të lëvizin më vrullshëm në pozicionin e tyre. Në fund ato fitojnë energji të mjaftueshme për të prishur lidhjet në rrjetën kristalore dhe për të formuar një ujin (gjendje e lëngët).5.8 - 1. Jo sepse pika e shkrirjes e një strukture makromolekulare, kristalore do të ishte shumë herë më e lartë. 2. Ekzistojnë dy forma të ndryshme të të njëjtit element. 3. Çdo atom karboni brenda tij mbahet i lidhur në rrjetë nga katër lidhje të forta kovalente. 4. Për arsye të lidhjes dhe strukturë së ndryshme që ato kanë. Diamanti është i fortë dhe ka një pikë të lartë shkrirjeje, për arsyen e dhënë në pyetjen 3. Ndërsa tek grafiti, çdo atom karboni lidhet me vetëm tre të tjerë, duke formuar pllaka të sheshta që mund të rrëshqasin lehtë njëra mbi tjetrën. Pra grafiti është i butë dhe i rrëshqitshëm. Elektronet e palidhura janë të lira të lëvizin, prandaj grafiti është përcjellës.