Page 152 - Demo

146PËRGJIGJET5. a) një nga oksidet e silicit, ai me formulë SiO2 gjendet te rëra b) Të dy janë të fortë, kanë pika të larta shkrirjeje; nuk e përcjellin elektricitetin. c)Të gjithë atomet qëndrojnë të lidhur brenda një rrjete gjigante dhe kanë formuar lidhje të forta kovalente. 6.a) Nevojitet një sasi e madhe energjie nxehtësie për të prishur lidhjet kovalente që mbajnë atomet brenda rrjetës. b) Arsyeja mund të jetë se në rrjetën kristalore të kësaj përbërje çdo atom silic lidhet me 4 atome oksigjen dhe çdo atom oksigjen lidhet me dy atome silic. Kjo është edhe arsyeja që në njëfarë mënyrë e bën rrjetën delikate. 5.9- 1. një rrjetë e rregullt jonesh metalike në një det me elektrone. 2. forca e tërheqjes midis joneve të metaleve dhe elektroneve të lira 3. mund të nxehet në temperaturë të lartë dhe menjëherë të ftohet duke u goditur për t’i dhënë formë (merrni informacion për punën e një farkëtari) dhe në këtë mënyrë i rritet rezistenca 4. Shtresat e joneve mund të rrëshqasin mbi njëratjetrën; elektronet lëvizin gjithashtu, prandaj dhe lidhjet nuk prishen. 5. a)Elektronet mund të lëvizin përmes rrjetës duke lejuar kalimin e rrymës elektrike. b) Po, elektronet janë ende të lirë të lëvizin 6. Disa shembuj janë: a) skeletet e automjeteve ose avionëve; tabelat metalike; çatitë metalike b)telat e kompjuterave; kabllot metalike; telat e kitarës c) skajet e baterive; telat e kompjuterave dhe telefonave; kabllot e jashtëm elektrikë 7. Skema duhet të jetë e ngjashme me atë të bakrit.Përmbledhje e kapitullit 5- Njohuritë bazë 1. a) 3; vizatimi duhet të paraqesë dy orbita, me dy elektrone në orbitën e brendshme dhe 1 elektron në atë të jashtmen b) duke lëshuar elektronin/et e nivelit të tij të jashtëm. c) Vizatimi duhet të paraqesë vetëm një nivel me dy elektrone; simboli është Li+. d) 9; vizatimi duhet të paraqesë 2 nivele, me 2 elektrone në nivelin e parë (të brendshëm) dhe 7 elektrone në nivelin e dytë (të jashtëm) e) duke marrë elektrone për të siguruar një nivel të jashtëm e të qëndrueshëm f) vizatimi duhet të jetë si ai i pikës d, por me 8 elektrone në nivelin e jashtëm; simboli është F- g) Skema duhet të paraqesë elektronin e jashtëm të atomit të litiumit duke kaluar tek atomi i fluorit. h.litium + fluor→fluorur litiumi 2. a) amoniak NH3 b) elektronet, elektronet e përbashkëta c) kovalente d)kloruri i hidrogjenit, uji, metani, ose çfarëdolloj përbërje tjetër e formuar nga jometale 3. a) gaz b) jo, prova e kësaj janë pikat e ulëta të shkrirjes dhe të vlimit c)i.kovalente pak polare ii. Diagrami i mëposhtëm tregon lidhjen e realizuar midis hidrogjenit dhe bromit:H Brd) HBr e) i. fluorur hidrogjeni, klorur hidrogjeni ose jodur hidrogjeni ii.HF, HCl, HI4. a) D dhe G - janë përcjellës të mirë, si në gjendje të ngurtë ashtu edhe në atë të lëngët. b) B dhe E - të tretshëm, e përcjellin energjinë në gjendje të lëngët, por jo në gjendje të ngurtë c) Përbërjet jonike përmbajnë lidhje të forta midis joneve (+) dhe (-), prandaj kanë dhe pika shkrirje të larta. d) A dhe C e.i. F ii. makromolekulë f) i. jonike ii. kovalente iii. jonike iv.kovalente.Njohuri të thelluara5. a) i. Jep elektrone ii. pozitiv iii. ngarkesa 3+ iv. 3 elektrone b)i. merr ii.3 iii. negativeiv. 3- c) i. 2+8 për të dyja ii. Është e njëjtë. Të dy formojnë jone për të patur një orbitë të jashtme të qëndrueshme me nga 8 elektrone. d) fosfori (ose arseniku) 6.a) të dy të ngurtë b) rrjetë kristalore atomike ose gjigante kovalente c) rrjetë kristalore molekulare, duke pasur parasysh pikat e tij të larta të ngrirjes dhe të shkrirjes d. Dyoksidi i karbonit është gaz, dyoksidi i silicit është i ngurtë. e) molekulare f) Jo. Pika e tij shumë e lartë e shkrirjes vërteton se lidhjet në rrjetën kristalore të SiO2 janë më të forta. 7. a) strukturë gjigante jonike b) jonike c) i. 4 ii. 4 d)i. ZnS ii. Po. Ngarkesat 2+ dhe 2- të joneve, shuma zero. e) Çdo lloj kombinimi midis një metali të grupit IIA (ose elementi kalimtar me jone me ngarkesë 2+) dhe një jometali të grupit VIIA, ose çdo lloj kombinimi midis një metali të grupit IA (ose elementi kalimtar me jone me ngarkesë 1+) dhe një jometali të grupit VIIA, ose çfarëdolloj kombinimi midis një metali të grupit IIIA (ose elementi kalimtar me jone me ngarkesë 3+) dhe një jometali të grupit VA. 8. a) struktura e rrjetës kristalore të një metali përbëhet nga jone metal dhe një numër i madh elektronesh të lira. Midis tyre ekzistojnë forcat e tërheqjes si pasojë e ngarkesave të kundërta. b) i. Elektronet e lira mund të lëvizin lirisht nëpër rrjetën metalike, lëvizja e drejtuar e të cilave bën të mundur formimin e rrymës elektrike, kujtojmë se rryma elektrike nuk është gjë tjetër veçse një lëvizje e drejtuar e elektroneve në një përcjellës metalik dhe lëvizje e drejtuar e joneve në një shkrirje apo tretësirë ujore të një elektroliti. ii. Shtresat e joneve të metalit mund të rrëshqasin njëra mbi tjetrën pa e prishur lidhjen metalike, për arsye se bashkë me to lëvizin edhe elektronet e lira.Kapitulli 66.1 - 1. oksid hidrogjeni 2. a. fluorur natriumi b) fluorur hidrogjeni c) sulfur hidrogjenid) bromur beriliumi 3. Përmban nga dy atome oksigjen për çdo atom silic. 4. a) HBr b) NaCl c) CaCl2 d) BaO 5. BaI2 6. klorur fosfori (III), PCl3 (i quajtur ndryshe tri klorur fosfori)6.2- 1. Shigjeta tregon kalimin nga reaktantët në produkte. 2. a) 2Na(ng) + Cl2(g) 2NaCl(ng) b) H2(g) + I2(g) 2HI(g)c) 2Na(ng) + 2H2O(l) 2NaOH(uj) + H2(g)d) 2NH3(g ) N2(g) + 3H2(g) e) C(ng) + CO2(g) 2CO(g)f) 4Al(ng) + 3O2(g) 2Al2O3(ng) 3. 2Al(ng) + 3Cl2(g) 2AlCl3(ng)6.3 - 1. a) Masa atomike relative Ar e një elementi është masa e tij e krahasuar njësinë karbonike. b. sepse relative nënkupton krahasuar me diçka tjetër 2. 127 3. Termi masa molekulare relativepërdoret për molekulat, ndërsa masa formulë kimike përdoret për përbërjet jonike. 4.a) 32 b) 254 c) 16 d) 71 e) 58 f) 46 g) 132; të gjitha janë masa molekulare relative, përveç g-së.6.4- 1. a) 95 g b) 35,5 g c) 47,5 g 2. 75% karbon, 25% hidrogjen 3. a) 90% e pastër b) 1,5 gPërmbledhje e kapitullit 6 - Njohuritë bazë 1. a) H2O b) CO c) CO2 d) SO2 e) SO3 f) NaCl g) MgCl2 h) HCl i. CH4 j) NH3 2. a) PbO2 b) Pb3O4 c) KNO3 d) N2O e) N2O4 f)NaHCO3 g) Na2SO4 h. Na2S2O33. a) 1 bakër, 1 oksigjen b) 2 bakër, 1 oksigjen c) 1 alumin, 3 klor d) 1 hidrogjen, 1 azot, 3 oksigjen e) 1 kalcium, 2 oksigjen, 2 hidrogjen f) 2 karbon, 2 oksigjen, 4 hidrogjen g) 2 azot, 4 hidrogjen, 3 oksigjen h. 2 nitrogjen, 8 oksigjen j) 1 hekur, 1 squfur, 4 oksigjen i. 3 natrium, 2 fosfor, 8 oksigjen j) 1 hekur, 1 squfur, 11 oksigjen, 14 hidrogjen k) 1 kobalt, 2 klor, 12 hidrogjen, 6 oksigjen.4. a) HBr b) PCl3 c) H2O2 d) C2H2 e) N2H4 f) XeF6 g) H2SO4 h)H2SO3 5. a) klorur kalciumi b) CaCl2 6. a) oksid fosfori (III) b)P2O3 7. a zink + acid klorhidrik klorur zinku hidrogjen b) karbonat natriumi + acid sulfurik sulfat natriumi dyoksid karboni ujë c) magnez + dyoksid karboni oksid magnezi karbon d) oksid zinku + karbon zink + monoksid karboni