Page 54 - Demo
P. 54
484.4Gaze të plogëta Atomet e tyre Tullumbacja e mbushur me këtë gaz … Pika e vlimit /°Cheliumineoniargonikriptoniksenoningjitet shpejt në ajërngjitet ngadalëulet ngadalëulet shpejtulet shumë shpejt2269 2246218621522107rriten përmasat masat e atomeve(rrezja rritet) rritet dendësia e gazeve rritet pika e vlimit0!gaz i plogët % në ajërheliumi gjurmëargoni më pak se 1%neoni 0.002%kriptoni 0.0001%ksenoni më pak se 0.0001%Heliumi është elementi më i përhapur në univers pas hidrogjenit. Ai është aq i lehtë, sa është larguar tërësisht nga atmosfera.He 42 Ne 2010 Ar 4018 Kr 8436 Xe 13154He 42 Ne 2010 Ar 4018 Kr 8436 Xe 13154He 42 Ne 2010 Ar 4018 Kr 8436 Xe 13154He 42 Ne 2010 Ar 4018 Kr 8436 Xe 13154He 42 Ne 2010 Ar 4018 Kr 8436 Xe 13154SISTEMI PERIODIKGazet e plogëta (grupi VIII A)Gazet e plogëta Elementët e këtij grupi janë heliumi, neoni, argoni, kriptoni dhe ksenoni.Të gjitha këto elemente janë: gaze pa ngjyrë, që gjenden në ajër në mënyrë të natyrshme; monoatomike, molekulat e tyre janë njëatomike; joaktive dhe për këtë arsye quhen të plogëta.Pse janë joaktive?Siç e dimë, atomet hyjnë në reaksion për të formuar një shtresë elektronike të qëndrueshme. Por atomet e gazeve të plogëta e kanë shtresën elektronike të jashtme të qëndrueshme, pra me 8 elektrone, me përjashtim të heliumit që ka dy sepse ka vetëm një shtresë.! Si përftohet heliumi?Heliumi përftohet nga gazi natyror, në të cilin ai ndodhet si papastërti. Gazet e tjera të plogëta përftohen nëpërmjet distilimit të thyesuar të ajrit të lëngëzuar.Për këtë arsye, atomeve të tyre nuk u duhet të hyjnë në reaksion për të marrë ose për të dhënë elektrone. Gazet e plogëta janë joaktive dhe monoatomike, sepse atomet e tyre e kanë shtresën elektronike të jashtme të qëndrueshme.Prirjet e vetive fizikeElementet e grupit VIII A shfaqin prirje si gjithë grupet e tjera. Le të shohim tabelën e mëposhtme.Për shkak të rritjes së masës së atomeve, duke kaluar nga lart-poshtë brenda grupit të VIII A, vihet re se dendësia e gazeve rritet. Rritja e pikës së vlimit është shenjë e rritjes së tërheqjes midis atomeve. Krahasoni këto prirje fizike me jometalet e grupit VII A. Çfarë vini re?atom heliumi atom neoni atom argoniHeHe NeNe ArAr

