Page 71 - Demo

65Shembull 31. Karbonat natriumi.2. Jonet janë Na1 dhe CO3223. Duhen dy jone Na1 dhe një jon CO322që shuma e vlerave (1) dhe (2) të jetë zero.4. Formula është Na2CO3Na1 është jon i thjeshtë, CO322 është jon i përbërë.Shembull 41. Nitrat kalciumi.2. Jonet janë Ca21 dhe NO32.3. Duhen dy jone NO32 dhe një jon Ca21 që shuma e vlerave (1) dhe (2) të jetë zero.4. Formula është Ca(NO3)2. Joni NO32 futet në kllapa. Ca21 është jon i thjeshtë, NO32 është jon i përbërë.Disa metale formojnë më shumë se një lloj joniShohim bllokun e elementeve kalimtare në sistemin periodik. Në të ndodhen shumë metale të zakonshme, si hekuri dhe bakri. Në këtë bllok bëjnë pjesë dhe argjendi me zinkun. Argjendi dhe zinku formojnë vetëm një lloj joni.  Argjendi formon vetëm jone Ag1. Zinku formon vetëm jone Zn21.Shumica e elementeve kalimtare formojnë më shumë se një lloj joni.Për shembull, bakri dhe hekuri formojnë jonet:Joni Emri i jonit Emri i përbërjes kimike që formonCu1 jon bakri(I) oksid bakri(I), Cu2OCu21 jon bakri(II) oksid bakri(II), CuOFe21 jon hekuri(II) klorur hekuri(II), FeCl2Fe31 jon hekuri(III) klorur hekuri(III), FeCl3Numrat në kllapa tregojnë valencat e elementeve bakër dhe hekur.Jonet e përbëraTë gjitha jonet që kemi parë deri tani, janë formuar nga një atom, por ato mund të formohen edhe nga një grup atomesh që lidhen kimikisht midis tyre. Këto quhen jone të përbëra, të cilat mund të jenë me ngarkesë pozitive ose negative, për shembull: NH41 dhe CO322.Formulat kimike të përbërjeve jonike mund të ndërtohen si në shembujt e mësipërm. Ja edhe dy shembuj të tjerë:Pjoni amonium, NH4fijoni sulfat, SO42–joni karbonat, CO32–joni hidrogjenkarbonat, HCO3–joni nitrat, NO3–joni hidroksid, OH–HHH N HfiO HffO N OOffOOO S O2ff HOOOCffOOOC2ff1. Shpjegoni pse joni i kalciumit e ka ngarkesën 21.2. Pse ngarkesa e jonit të aluminit është 31?3. Jepen emrat e disa përbërjeve kimike. Shkruani formulat e joneve të tyre përbërëse:a) klorur kaliumi; b) sulfur kalciumi;c) sulfur litiumi; d) fluorur magnezi.4. Ndërtoni formulën kimike të secilës përbërje të pyetjes 3.5. Ndërtoni formulën kimike të secilës nga përbërjet e mëposhtme duke përdorur jonet përkatëse:a) klorur bakri (II) b) oksid hekuri (III).6. Shkruani emrat e përbërjeve të mëposhtme.CuCl, FeS, Mg(NO3)2, NH4NO3, Ca(HCO3)27. Ndërtoni formulën për: a) sulfatin e natriumit; b) hidroksidin e kaliumit; c) nitratin e argjendit.LIDHJA KIMIKEp Oksidet e bakritoksid bakri (I) oksid bakri (II)