Page 89 - Demo

83P1. a) Çfarë kuptojmë me termat masë atomike relative? b) Po me termin relative?2. Sa është Ar e jonit jodur, I –?3. Masa molekulare relative dhe masa e formulës kimike shënohen që të dyja shkurt: Mr. Cili është dallimi mes tyre?4. Njehsoni Mr për secilën nga këto dhe tregoni nëse është masë molekulare relative apo masë relative e formulës.a) oksigjen, O2 b) jod, I2 c) metan, CH4d) klor, Cl2 e) butan, C4H10f) alkool etilik (etanol), C2H5OH g) sulfat amoni (NH4)2SO4! Njehsimi i masës së një joni Masa relative Ar e atomit të natriumit është 23. Po kështu, edhe masa e jonit të natriumit është 23, pasi një jon natriumi është thjesht një atom natriumi që ka humbur një elektron (i cili ka masë të papërfillshme).Masa relative e një atomi është e barabartë me masën relative të jonit që ai formon. LIGJI I RUAJTJES SË MASËS DHE BARAZIMET KIMIKEHidrogjeni në gjendje të gaztë përbëhet nga molekula. Çdo molekulë përmban 2 atome hidrogjeni, prandaj masa e tij është 2 (2 3 ArH = 2 3 1 = 2). Formula kimike e ujit është H2O (2 atome hidrogjeni dhe 1 atom oksigjeni, prandaj masa e tij është 18. (2 3 ArH113ArO =23111316 =18).masa e jonit = masën e atomit të tijKloruri i natriumit me formulë kimike NaCl formon rrjetë kristalore kubike, ku raporti më i thjeshtë midis joneve përbërëse është: 1 jon natriumi me 1 jon klorur. Masa e një “njësie” klorur natriumi është 58.5. (ArNa 1 ArCl = 23 1 35.5 = 58.5)Vlerat e Ar të disa elementeveElementi Simboli Ar Elementi Simboli Arhidrogjen H 1 klor Cl 35.5karbon C 12 kalium K 39azot N 14 kalcium Ca 40oksigjen O 16 hekur Fe 56natrium Na 23 bakër Cu 64magnez Mg 24 zink Zn 65squfur S 32 jod I 127Njehsimi i masave relative të molekulave dhe të joneveDuke përdorur vlerat Ar të elementeve mund të njehsojmë masën relative të një molekule apo të joneve. Le të shohim këta shembuj:Masa e substancave të përbëra nga molekula, e njehsuar si më sipër, quhet masë molekulare relative dhe shkurt shënohet Mr. Kështu, Mr e hidrogjenit është 2, ndërsa Mr e ujit është 18.Masa e substancës që përbëhet nga jone, e njehsuar si në shembullin e mësipërm, quhet masë relative e formulës së saj kimike, dhe shkurt shënohet Mr. Kështu, Mr e NaCl është 58.5. Në tabelën e mëposhtme jepen dy shembuj të tjerë njehsimesh të vlerave të Mr.Substanca Formula Atomet në formulëAr e atomeveMramoniak NH3 1N3HN 5 14H 5 1 1 3 14 5 143 3 1 5 3gjithsej 5 17nitrat magnezi Mg(NO3)2 1Mg2N6OMg 5 24N 5 14O 5 161 3 24 5 242 3 14 5 286 3 16 5 96 gjithsej5 148