Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 88 - Demo
P. 88

                                        Tiparet m%u00eb t%u00eb mira t%u00eb romantizmit u pasqyruan gjer%u00ebsisht n%u00eb lidhjen e drejtp%u00ebrdrejt%u00eb t%u00eb muzik%u00ebs, me kultur%u00ebn popullore komb%u00ebtare. Kompozitor%u00ebt romantik%u00eb u frym%u00ebzuan nga folklori e mitologjia e vendeve t%u00eb ndryshme dhe karakteri fantastik-p%u00ebrrallor i tyre. Ata u mb%u00ebshtet%u00ebn n%u00eb elementet origjinale t%u00eb folklorit muzikor, melodit%u00eb e ritmet popullore, muzik%u00ebn instrumentale popullore, format e t%u00eb shprehurit muzikor, shfaqjet muzikore popullore etj. K%u00ebng%u00ebt popullore u b%u00ebn%u00eb baz%u00eb e stileve t%u00eb ndryshme muzikore, e formave dhe gjinive instrumentale, vokale, simfonike e skenike. N%u00eb k%u00ebt%u00eb koh%u00eb u krijuan miniaturat e vogla instrumentale dhe vokale.Kompozitor%u00ebt m%u00eb t%u00eb shquar t%u00eb k%u00ebsaj periudhe ishin: Franc Shubert (Franz Schubert), Robert Shuman (Robert Schumann), Nikola Paganini (Niccolo Pagani), Feliks Mendelson (Felix Mendelssohn), Franc List (Franz Liszt), Frederik Shopen (Frederic Chopin) etj. Muzika komb%u00ebtare, si nj%u00eb nga tiparet e r%u00ebnd%u00ebsishme t%u00eb romantizmit, solli edhe krijimin e shkollave komb%u00ebtare romantike. Shkollat komb%u00ebtare ishin drejtime muzikore, t%u00eb cilat zhvillonin muzik%u00ebn e vendeve t%u00eb ndryshme. N%u00eb k%u00ebto rrethana, n%u00eb gjysm%u00ebn e par%u00eb t%u00eb shekullit krijohet shkolla komb%u00ebtare polake me p%u00ebrfaq%u00ebsues Shopenin, shkolla ruse q%u00eb fillon rrug%u00ebn e vet me kompozitorin Mihal Glinka (Mikhail Glinka) dhe arrin nj%u00eb nga kulmet e saj me Pjet%u00ebr Ili%u00e7 %u00c7ajkovskin (Pyotr Ilyich Tchaikovsky), shkolla hungareze e p%u00ebrfaq%u00ebsuar nga Franc Listi, shkolla komb%u00ebtare %u00e7eke p%u00ebrfaq%u00ebsuar nga Bedrih Smetana (Bedrich Smentana) dhe Antonin Dvorzhak (Antonin Dvorak). N%u00eb gjysm%u00ebn e dyt%u00eb t%u00eb shek. XIX n%u00eb vendet skandinave krijohet shkolla komb%u00ebtare norvegjeze me p%u00ebrfaq%u00ebsues Eduart Grig (Edvard Grieg) dhe ajo finlandeze me p%u00ebrfaq%u00ebsues Xhon Sibelius (Jean Sibelius). Shum%u00eb m%u00eb von%u00eb, kulturat komb%u00ebtare lul%u00ebzuan edhe n%u00eb vende t%u00eb tjera t%u00eb Evrop%u00ebs dhe t%u00eb Ballkanit, duke u lidhur me zhvillimet muzikore t%u00eb shek. XX.Shekulli XIX ishte shekulli i zhvillimeve t%u00eb reja t%u00eb oper%u00ebs, t%u00eb baletit dhe t%u00eb muzik%u00ebs simfonike.  Muzika instrumentale Romantizmi i hapi rrug%u00ebn zhvillimeve t%u00eb reja muzikore instrumentale. Edhe jeta koncertore (solistike ose e shoq%u00ebruar nga instrumente t%u00eb tjera) solli tipare t%u00eb reja t%u00eb muzik%u00ebs instrumentale. N%u00eb k%u00ebto raste instrumentisti, i nxitur nga sfida p%u00ebr t%u00eb kap%u00ebrcyer kufijt%u00eb e tij, duke shfaqur teknik%u00eb t%u00eb p%u00ebrsosur instrumentale, k%u00ebrkonte t%u00eb jepte maksimalisht njohjen e instrumentit t%u00eb tij. Joshja e d%u00ebgjuesve ndaj shfaqjeve t%u00eb tilla ka b%u00ebr%u00eb q%u00eb kompozitor%u00ebt e k%u00ebsaj periudhe t%u00eb shkruajn%u00eb enkas vepra q%u00eb kan%u00eb p%u00ebr q%u00ebllim t%u00eb v%u00ebn%u00eb n%u00eb pah vlera interpretuese t%u00eb m%u00ebdha. Kjo periudh%u00eb ka nj%u00eb num%u00ebr t%u00eb madh instrumentist%u00ebsh t%u00eb njohur q%u00eb me talentin e tyre t%u00eb jasht%u00ebzakonsh%u00ebm jan%u00eb kthyer n%u00eb legjenda t%u00eb artit muzikor. I till%u00eb %u00ebsht%u00eb italiani Nikola Paganini, i njohur p%u00ebr virtuozitetin e tij n%u00eb instrumentin e violin%u00ebsFig. 2 Mikhail GlinkaFig. 3 Pjet%u00ebr Ili%u00e7 %u00c7ajkovskinFig. 4 Bedrih SmentanaFig. 5 Antonin DvorakTematika 3 - Historia muzika dhe shoq%u00ebria86

| 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 |