Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 93 - Demo
P. 93

                                        portofoli i pun%u00ebsshum%u00eb opera, por vet%u00ebm disa prej tyre i kan%u00eb rezistuar koh%u00ebs. Donixeti u konfirmua si kompozitor me oper%u00ebn %u201cAna Bolena%u201d. Operat m%u00eb t%u00eb njohura t%u00eb tij jan%u00eb: %u201cEliziri i dashuris%u00eb%u201d (1832) dhe %u201cDon Paskuale%u201d (1843), t%u00eb cilat i ka shkruar nj%u00ebr%u00ebn p%u00ebr 14 dit%u00eb dhe tjetr%u00ebn p%u00ebr 11 dit%u00eb. %u201cEliziri i dashuris%u00eb%u201d %u00ebsht%u00eb opera bufa (komike), q%u00eb Donixeti e shkroi n%u00eb stilin autentik komik italian. Kjo opera njihet edhe p%u00ebr arien e famshme %u201cNj%u00eb lot i shpejt%u00eb%u201d. Kryevepra e tij ishte opera e tipit liriko-romantik %u201cLu%u00e7ia e Lamermurit%u201d. Personazhet kryesore t%u00eb k%u00ebsaj opere jan%u00eb Lu%u00e7ia dhe Egdari, dashuria e t%u00eb cil%u00ebve pengohet nga normat frenuese t%u00eb aristokracis%u00eb. P%u00ebr muzik%u00ebn vokale dhe instrumentale ai ka kompozuar rreth 28 kantata dhe 19 kuartete. Vitet e fundit Donixeti i kaloi n%u00eb nj%u00eb gjendje t%u00eb r%u00ebnd%u00eb fizike dhe psikologjike. Kalvari i vuajtjeve t%u00eb tij u mbyll n%u00eb vitin 1848.Vin%u00e7enso Belini (Vincenzo Bellini) (1801-1835) u lind n%u00eb Katania t%u00eb Sicilis%u00eb, n%u00eb Itali. Studimet p%u00ebr muzik%u00ebn i kreu n%u00eb Konservatorin e Napolit. Opera e tij e par%u00eb ishte %u201cBianka dhe Fernandi%u201d. M%u00eb pas ai kompozoi nj%u00eb s%u00ebr%u00eb operash t%u00eb tjera, %u201cPirati%u201d, %u201cE huaja%u201d, %u201cKapulet%u00ebt e Mostek%u00ebt%u201d, por vet%u00ebm opera %u201cSomnambula%u201d do ta afirmonte at%u00eb si kompozitor. Ndryshe nga kompozitor%u00ebt e tjer%u00eb italian%u00eb q%u00eb nuk i kushtonin shum%u00eb v%u00ebmendje tekstit t%u00eb oper%u00ebs (libretit), p%u00ebr Belinin teksti ishte burimi kryesor i frym%u00ebzimit p%u00ebr t%u00eb krijuar muzik%u00eb. Nj%u00eb tjet%u00ebr vep%u00ebr q%u00eb do t%u00eb kompozonte Belini ishte edhe opera %u201cNorma%u201d, kryevepra e tij. Nj%u00eb nga ariet m%u00eb t%u00eb bukura t%u00eb %u201cNorm%u00ebs%u201d %u00ebsht%u00eb %u201cKastadiva%u201d. Si n%u00eb operat e Belinit, ashtu edhe n%u00eb ato t%u00eb Donixetit, tema kryesore %u00ebsht%u00eb dashuria, e cila shprehet me nj%u00eb p%u00ebrshkrim ndjenjash romantike.Xhuzepe Verdi (Giuseppe Verdi) (1813-1901) u lind n%u00eb Buseto, n%u00eb nj%u00eb province t%u00eb Parm%u00ebs, n%u00eb Italin%u00eb e Veriut. Duke par%u00eb d%u00ebshir%u00ebn e madhe t%u00eb djalit t%u00eb tyre p%u00ebr t%u00eb studiuar muzik%u00eb, prind%u00ebrit e d%u00ebrguan t%u00eb konkurronte n%u00eb Konservatorin e Milanos. P%u00ebr shkak t%u00eb origjin%u00ebs s%u00eb tij fshatare, ai nuk e fitoi t%u00eb drejt%u00ebn p%u00ebr t%u00eb vazhduar studimet. Por Verdi vazhdoi m%u00ebsimet muzikore dhe, brenda nj%u00eb kohe t%u00eb shkurt%u00ebr, p%u00ebrvet%u00ebsoi elementet themelore t%u00eb mjesht%u00ebris%u00eb s%u00eb kompozicionit. Ai punoi si drejtues i shoq%u00ebris%u00eb filarmonike t%u00eb qytetit t%u00eb Busetos, ku edhe kompozoi oper%u00ebn e tij t%u00eb par%u00eb %u201cOberti, konti i Bonifacit%u201d, e cila u vu n%u00eb sken%u00eb n%u00eb La Skala t%u00eb Milanos dhe pati sukses t%u00eb madh. M%u00eb pas Verdi kompozoi oper%u00ebn tjet%u00ebr t%u00eb suksesshme %u201cNabuko%u201d. Disa nga operat e tij m%u00eb t%u00eb njohura t%u00eb kompozuara n%u00eb vite jan%u00eb: %u201cLombard%u00ebt%u201d, %u201cHernani%u201d, %u201cAtila%u201d, %u201cBeteja pran%u00eb Lenjanos%u201d, %u201cRigoleto%u201d, %u201cTrovatore%u201d, %u201cTraviata%u201d, %u201cMuzgjet siliane%u201d, %u201cSimon Bokanegra%u201d, %u201cBallo me maska%u201d, %u201cDon Karlosi%u201d, %u201cLuiza Miler%u201d, %u201cForca e fatit%u201d, %u201cAida%u201d, %u201cOtello%u201d, %u201cFalstaf%u201d.Fig. 2 Gaetano DonixetiFig. 3 Xhuzepe VerdiP%u00ebrdorni njohurit%u00eb tuajaD%u00ebgjoni arien %u201cFigaro%u201d nga opera %u201cBerberi i Seviljes%u201d s%u00eb Rosinit dhe koralen %u201cVa pensiero%u201d nga opera %u201cNabuko%u201d e Verdit. Duke u bazuar n%u00eb fragmentet muzikore q%u00eb d%u00ebgjuat flisni p%u00ebr ndryshimet midis oper%u00ebs bufa dhe oper%u00ebs seria.___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Tematika 3 - Historia muzika dhe shoq%u00ebria91

| 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 |