Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 66 - Demo
P. 66

                                        Arti i polifonis%u00eb muzikore u zhvillua gjat%u00eb shekullit XII-XIII. Qendrat e para u ngrit%u00ebn fillimisht n%u00eb Franc%u00eb, pastaj n%u00eb Itali. Bazat polifonike u hodh%u00ebn n%u00eb shkoll%u00ebn e Parisit %u201cNotre Dame%u201d, ku pjes%u00ebt e para polifonike, kan%u00eb t%u00eb bashk%u00ebngjitur emrin e autor%u00ebve Leonin dhe Perotin. Kjo ishte nj%u00eb m%u00ebnyr%u00eb e re kompozimi. Zhvillimi i polifonis%u00eb, si form%u00eb muzikore, vazhdoi edhe gjat%u00eb shekullit XIV, duke u zhvilluar si t%u00eb gjitha format e arteve t%u00eb tjera gjat%u00eb Rilindjes. N%u00eb muzik%u00eb kjo periudh%u00eb u shoq%u00ebrua me hapjen e shkollave t%u00eb k%u00ebng%u00ebs, nd%u00ebrmjet t%u00eb cilave shquhet ajo e Rom%u00ebs. Kjo shkoll%u00eb grumbulloi shum%u00eb k%u00ebng%u00eb fetare, n%u00eb mes t%u00eb t%u00eb cilave futen edhe k%u00ebng%u00eb me origjin%u00eb popullore, t%u00eb sjella aty nga Fig. 4 Katedralja Notre Dame popuj t%u00eb ndrysh%u00ebm.Fig. 5 Filip de VitriNd%u00ebrkoh%u00eb u ngrit%u00ebn edhe qendrat e para, fillimisht n%u00eb Franc%u00eb, pastaj n%u00eb Itali (Milano, Verona, Mantova, Padova e Firence). N%u00eb k%u00ebt%u00eb periudh%u00eb u krijua edhe shkolla franko-flamande, e cila shtoi numrin e z%u00ebrave n%u00eb muzik%u00ebn polifonike dhe p%u00ebrforcoi kontrapunktin gjat%u00eb k%u00ebtij shekulli. Format e reja muzikore t%u00eb periudh%u00ebs Arti i Ri dhe shkolla franko-flamande respektojn%u00eb bazat polifonike t%u00eb shkoll%u00ebs s%u00eb %u201cNotre Dame%u201d. Prodhimtaria e k%u00ebsaj shkolle dhe e gjith%u00eb atyre q%u00eb ndiqnin parimet e saj stilistike u p%u00ebrcaktua me termin Arti antik (Ars antiqua). Kjo lidhet me faktin q%u00eb aty mbizot%u00ebronte p%u00ebrmbajtja fetare dhe tekstet e frym%u00ebzuara nga teknika modale (antike) e k%u00ebng%u00ebve liturgjike. Shum%u00eb forma muzikore t%u00eb shekullit t%u00eb kaluar nd%u00ebrtohen n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb t%u00eb p%u00ebrkryer mbi format e mesjet%u00ebs s%u00eb hershme. K%u00ebshtu kemi motetin dhe mesh%u00ebn polifonike.Muzika laike zhvillohet mbi t%u00eb gjitha n%u00eb Itali, n%u00ebn ndikimin e Artit t%u00eb Ri dhe t%u00eb shkoll%u00ebs franko-flamande. Nism%u00ebtari i par%u00eb i madh i Artit t%u00eb Ri (Ars Nova) %u00ebsht%u00eb peshkopi Filip de Vitri (1291-1361). Arti i Ri fillimisht kishte t%u00eb b%u00ebnte thjesht me p%u00ebrdorimin e nj%u00eb sistemi t%u00eb ri notash, por gjithsesi nuk i q%u00ebndroi gjat%u00eb koh%u00ebs.Tematika 3 - Historia muzika dhe shoq%u00ebria64

| 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 |