Page 10 - Demo

8LigjiPrej shekujsh, filozofët janë munduar të gjejnë mënyrën më të mirë të rregullimit të bashkëjetesës njerëzore, me qëllim që të ndërtohen shoqëri të drejta dhe të lumtura. Objektivi kryesor i këtyre filozofëve, të quajtur ndryshe, filozofë liberalë, ka qenë hartimi i ligjeve të drejta dhe të pranuara nga të gjithë anëtarët e shoqërisë.Filozofi i njohur francez, Monteskjëja (Montesquieu), teorizoi “shpirtin e ligjit”, pra, pasqyrimin që u bën ligji parimeve të caktuara të jetës njerëzore dhe moralit të kohës. Prandaj, është e rëndësishme që, në procesin e hartimit, kuptimit dhe interpretimit të ligjeve, të mbahen parasysh vlerat morale, politike, sociale dhe ekonomike të kohës. Monteskjëja qe gjithashtu i pari filozof që theksoi rëndësinë e ndarjes së pushteteve, pra, të ndarjes në pushtet legjislativ, ekzekutiv dhe gjyqësor, në mënyrë që këto të jenë të pavarura dhe, kësisoj, të funksionojnë më mirë. Një tjetër filozof francez, Rusoja (Jean-Jacques Rousseau), ka dhënë i pari idenë e “kontratës sociale”. Sipas këtij koncepti, të qeverisurit bëjnë marrëveshje që një pjesë të sovranitetit dhe të lirive të tyre ta lënë në dorë të qeverisësve nëpërmjet një pakti të shkruar, i cili do t’i mbrojë të dyja palët nga abuzimi i mundshëm me të drejtat e njëra-tjetrës. Idetë e Rusosë përbëjnë bazën e kushtetutave të kohës sonë.Filozofi i njohur gjerman, Kanti (Immanuel Kant), shkruan për moralin e ligjit, duke argumentuar se, një ligj i drejtë duhet të jetë jo vetëm i saktë në formë, por edhe i moralshëm në përmbajtje, në mënyrë që të respektohet natyrshëm nga të gjithë qytetarët. DŽŶƚĞƐƋƵŝĞƵ;ϭϲϴϵͲϭϳϱϱͿZŽƵƐƐĞĂƵ;ϭϳϭϮͲϭϳϳϴͿVerifikim njohurishZgjerim njohurish1 Çfarë kuptohet me termin “ligj”?2 Argumentoni përse disa ligje nuk janë të vlefshme në çdo kohë.3 Renditni disa ligje të cilat mund të jenë vlefshme në të gjitha kohërat.Përpiquni të mendoni sikur të ishit historianë. Ndahuni në dy grupe: njëri grup do të përfaqësojë ƐƚƵĚŝƵĞƐŝƚĞŚŝƐƚŽƌŝƐģƐģ^ŚƋŝƉģƌŝƐģƉģƌƉĂƌĂǀŝƟƚϭϵϵϬĚŚĞƚũĞƚƌŝ͕ĂƚĂƚģŚŝƐƚŽƌŝƐģŵŽĚĞƌŶĞͲƉĂƐǀŝƟƚϭϵϵϬ͘ŝƐŬƵƚŽŶŝŶģůŝĚŚũĞŵĞůŝŐũĞƚĞƐĞĐŝůģƐƉƌĞũƉĞƌŝƵĚŚĂǀĞ͘ŝůĂƚůŝŐũĞũĂŶģƚģƉĂŬŽŶĐĞƉƚƵĞƐŚŵĞƐŽƚ͍Mendim kritikŝƐŬƵƚŽŶŝƚŚģŶŝĞƚĞŵģƉŽƐŚƚŵĞ͕ƉĂƐŝƚģŬĞŶŝƉƌŽǀƵĂƌƋģƚ͛ŝǀĞŶĚŽƐŶŝŶģŬŽŚģĚŚĞŶģŚĂƉģƐŝƌģ͘ A janë ato ende të vlefshme sot?ͻ ͞WƵƐŚƚĞƟŬƵĮnjŽŚĞƚǀĞƚģŵŵĞƉƵƐŚƚĞƚ͘͟;Monteskjë)ͻ ͞ƚLJŬƵŶƵŬĞŬnjŝƐƚŽŶůŝŐũŝ͕ŶƵŬĞŬnjŝƐƚŽŶůŝƌŝĂ͘͟;Lok).ͻ ͞EũĞƌŝƵŬĂůŝŶĚƵƌŝůŝƌģ͕ƉŽƌĂŝģƐŚƚģŬƵĚŽŶģnjŝŶdžŚŝƌģ͘͟;Ruso)Anarki: gjendje që krijohet në shoqëri kur mungon pushteti shtetëror i organizuar dhe kur nuk veprojnë ligjet dhe rregullat e detyrueshme për anëtarët e shoqërisë.Abrogim: shfuqizim i një ligji ose i një dispozite ligjore.