Page 128 - Demo

126tema 1 Puna dhe legjislacioni i punës (1) Terma dhe koncepte: SXQŸDNWLYLWHWLQMHULXWSURIHVLRQHGKH]DQDWHVKŸUELPGKHSURGKLPSXQŸWRULYHWŸSXQŸVXDUFtesë për diskutim&ũĂůĂpunëŬĂĚŝƐĂŬƵƉƟŵĞ͘WƵŶĂ͕ŶģŬƵƉƟŵŝŶĞŬŽŶŽŵŝŬ͕ģƐŚƚģĕĚŽǀĞƉƌŝŵƚĂƌŝĞƉĂŐƵĂƌƋģŵƵŶĚģƐŽŶƉƌŽĚŚŝŵŝŶĞŵĂůůƌĂǀĞŽƐĞŽĨƌŝŵŝŶĞƐŚģƌďŝŵĞǀĞ͘EģŬƵƉƟŵŝŶĮůŽnjŽĮŬ͕ƉƵŶĂģƐŚƚģĂũŽǀĞƉƌŝŵƚĂƌŝƋģĚĂůůŽŶŶũĞƌŝƵŶŶŐĂƋĞŶŝĞƚĞƚũĞƌĂƚģŐũĂůůĂ͘DŝƌģƉŽłĂůĂƉƵŶģŶũŝŚĞƚĚŚĞŶģďŽƚģŶĞƐŚŬĞŶĐģƐƐģĮnjŝŬģƐ͕ŬƵŬLJƚĞƌŵƉģƌŬƵĮnjŽŚĞƚƐŝĞŶĞƌŐũŝĂƋģƵƐŚƚƌŽŶŶũģĨŽƌĐģƉģƌnjŚǀĞŶĚŽƐũĞŶĞŶũģŽďũĞŬƟ͘WƵŶĂƐƚƵĚŝŽŚĞƚŶŐĂĚĞŐģƚģŶĚƌLJƐŚŵĞ͗ĂƐƉĞŬƚĞƚĞŬŽŶŽŵŝŬĞƚģƐĂũŝƐƚƵĚŝŽŶĞŬŽŶŽŵŝĂĞƉƵŶģƐ͕ĂƐƉĞŬƚĞƚƐŽĐŝŽůŽŐũŝŬĞ͕ƐŽĐŝŽůŽŐũŝĂĞƉƵŶģƐĚŚĞŬƵĂĚƌŝŶũƵƌŝĚŝŬ͕ĞĚƌĞũƚĂĞƉƵŶģƐ͘^ŝĞŬƵƉƚŽŶŝũƵƉƵŶģŶ͍^ŝƉĂƐũƵƐŚ͕ĂŵƵŶĚƚģŬŽŶƐŝĚĞƌŽŚĞƚƉƵŶģĕĚŽĂŬƟǀŝƚĞƚŶũĞƌģnjŽƌ͍ Çfarë është puna? Puna është “thelbi i jetesës” së çdo njeriu. Në kuptimin e gjerë të fjalës, puna është çdo proces që, nëpërmjet veprimtarisë së ushtruar nga njeriu, e lidh këtë të fundit me mjedisin përreth, duke sjellë për pasojë ndryshimin e tij. Puna është ajo që dallon njeriun nga qeniet e tjera të gjalla, sepse nëpërmjet aktiviteteve të punës njeriu ndryshon dhe vendos nën kontrollin e vet mjedisin ku jeton. Në këtë kuptim, ajo nuk duhet konceptuar thjesht si një aktivitet që ushtrohet në kurriz të lirisë dhe kohës së lirë të njeriut, por dhe si një mjet për të arritur lirinë dhe lumturinë. Puna si mjet për sigurimin e të ardhuraveNëpërmjet punës, njeriu siguron të ardhurat e nevojshme për jetesën e tij. Me të ardhurat e përftuara nga puna, ai plotëson nevojat dhe dëshirat që ka. Sasia e të ardhurave do të ndryshojë në varësi të disa faktorëve, siç janë: zhvillimi ekonomik, kërkesa për punën e kryer, cilësia e saj e kështu me radhë. Lloje të ndryshme punëshFalë karakterit përsëritës të punës, me kalimin e kohës, ne e zotërojmë gjithmonë e më mirë atë. Kështu, puna kthehet në një profesion ose zanat për atë që e ushtron, në funksion të fushës ku lëvrohet. Me termin profesion lidhet kryesisht puna e kryer nga punonjës që janë formuar në shkollë ose universitet. Më termin zanat do të quajmë ato punë që përftohen nga praktika e kaluar dorë më dorë, si për shembull: puna e artizanëve, të cilët janë njëherësh punonjës dhe formues të zanatçinjve të rinj. Shembuj profesionesh ose