Page 141 - Demo

139tema 5 Sigurimet shoqëroreTerma dhe koncepte: sigurim shoqëror, sigurim shëndetësor, paqe sociale, aksidente në punë, pension, pension social.Ftesë për diskutim<ŽŶĐĞƉƟŝƐŝŐƵƌŝŵŝƚƐŚŽƋģƌŽƌůŝŶĚŝŶģĨƵŶĚƚģƐŚĞŬƵůůŝƚy/y͘DģƉĂƌģ͕ĂŬƐŝĚĞŶƚĞƚŶģƉƵŶģŶƵŬĚģŵƐŚƉģƌďůĞŚĞƐŚŝŶ͘EģƌĂƐƚĂŬƐŝĚĞŶƟ͕ƉƵŶŽŶũģƐŝƚǀŝŚĞƐŚŝŶŶģŶũģƐŝƚƵĂƚģƚĞƉģƌƚģǀģƐŚƟƌģ͕ĞĐŝůĂŝƐŚƚŽŚĞũǀĂƌĨģƌŝƐģĞŬƐƚƌĞŵĞ͘LJŶĚũĂĞƉŽƉƵůůƐŝƐģŶŐĂƋĞŶĚƌĂƚƌƵƌĂůĞͲŬƵ͕ƐŝƉĂƐnjĂŬŽŶŝƚ͕ŶģƌĂƐƚŶĞǀŽũĞ͕ŝŶĚŝǀŝĚģƚŝǀŝŶŝŶŶģŶĚŝŚŵģŶũģƌŝͲƚũĞƚƌŝƚͲĚƌĞũƚƋĞŶĚƌĂǀĞƚģŵģĚŚĂŝŶĚƵƐƚƌŝĂůĞ͕ďģƌŝƋģƉƵŶŽŶũģƐŝƚƚģŵďĞƚĞƐŚŝŶƉĂŬƵƌƌĨĂƌģŵďģƐŚƚĞƚũĞũĞ͘WĂƐŽũģĞŬģƟũĚģƐŚƉģƌŝŵŝ͕ŝƐŚŝŶƌĞǀŽůƚĂƚĞƐŚƵŵƚĂƋģƐŚƉģƌƚŚLJĞŶŶģǀĞŶĚĞƚŵģƚģŝŶĚƵƐƚƌŝĂůŝnjƵĂƌĂ͕ƐŝŶŐůŝĂĚŚĞ&ƌĂŶĐĂ͘^ŝŐƵƌŝŵĞƚƐŚŽƋģƌŽƌĞƵŬƌŝũƵĂŶƐŝƉģƌŐũŝŐũĞŶĚĂũŬģƐĂũŶĞǀŽũĞƚģŵĂĚŚĞƉģƌ͞ƉĂƋĞƐŽĐŝĂůĞ͕͟ƉƌĂƉģƌďĂƐŚŬģũĞƚĞƐģƉĂƋģƐŽƌĞƚģŐũŝƚŚģƐŚƚƌĞƐĂǀĞƚģƐŚŽƋģƌŝƐģ͘EģƉģƌŵũĞƚƚŚĞŵĞůŝŵŝƚĚŚĞƉģƌŵŝƌģƐŝŵŝƚƚģǀĂnjŚĚƵĞƐŚģŵƚģƐŝƐƚĞŵŝƚƚģƐŝŐƵƌŝŵĞǀĞƐŚŽƋģƌŽƌĞ͕ǀĞŶĚĞƚĞŝŶĚƵƐƚƌŝĂůŝnjƵĂƌĂŬƌŝũƵĂŶŶũģŵŽĚĞůƉĂƋĞũĞƐŽĐŝĂůĞƋģǀŝũŽŶƚģnjďĂƚŽŚĞƚĚŚĞƚģũĞƚģŶģƚŚĞŵĞůƚģƐƚƌƵŬƚƵƌģƐƐŚŽƋģƌŽƌĞďĂƐŚŬģŬŽŚŽƌĞ͘ĨĂƌģŶŐũĂƐŚŵģƌŝƐŚƐŚŝŚŶŝŵĞƐůģǀŝnjũĞǀĞĚĞŵŽŐƌĂĮŬĞƚģĨƵŶĚŝƚƚģƐŚĞŬƵůůŝƚy/yŶģffiǀƌŽƉģĚŚĞůģǀŝnjũĞǀĞƚģnjŚǀŝůůƵĂƌĂŶģ^ŚƋŝƉģƌŝƉĂƐĨƵŶĚŝƚƚģƌĞŐũŝŵŝƚŬŽŵƵŶŝƐƚ͍ Sigurimi shoqërorSigurimi shoqëror synon mbulimin e rreziqeve. Këto rreziqe mund të mos materializohen kurrë. Kështu, një punonjës mund të mos pësojë asnjëherë aksident në punë, e megjithatë, ai duhet të jetë i siguruar. Mënyra si sigurohet (mbulohet) një punonjës dhe si do të dëmshpërblehet ai në një rast specifik, si p.sh.: në rast aksidenti, parashikohet në ligjin për sigurimet shoqërore. Sigurimi shoqëror shënon fillimin e epokës së shtetit providencial, i cili (në ndryshim nga shteti liberal) pasiguritë e jetës nuk ia lë në ngarkim vetëm individit. Metodat klasike, me anë të të cilave një individ mund të mbrohet nga të papriturat e jetës, janë: kursimet personale dhe ndihma familjare. Tashmë, edhe sigurimi shoqëror mund të na ndihmojë në rast ngjarjesh fatkeqe (sëmundje, paaftësi për punë, vdekje, aksident në punë ose papunësi), por edhe në rast ngjarjesh të gëzueshme (shtatzëni dhe lindje). Në kategorinë e dytë zakonisht përfshihen edhe pensionet. Meqenëse sigurimet shoqërore mbulojnë ngjarje që mund të ndodhin ose jo, duke mbajtur parasysh pasiguritë dhe të papriturat e jetës, llogaritjet e përfitimeve në favor të individëve bëhen në mënyrë që individët në nevojë të jetojnë në dinjitet dhe, njëkohësisht, të shmangen humbjet e shtetit përkatës. Përndryshe, shteti mund të akumulojë borxhe të mëdha, gjë që mund të çojë pastaj në një kolaps të sistemit të sigurimeve shoqërore. Historik i shkurtër i sigurimit shoqëror në EvropëSigurimi shoqëror, si nocion modern, ka lindur në Gjermani, në fund të shekullit XIX, në një kontekst përleshjesh mes shtresave shoqërore. Kancelari Bismark synonte ndalimin e fuqizimit të lëvizjeve punëtore, të cilat kërkonin kushte më të Mënyra si sigurohetë një n përkës sëguritëke, meurat e më, esh unë ënidheqë dhedëve dhe, yshe, ë çojë